logoTerug naar de voorpagina...

De nacht zingt zijn eigen lied

29 april 2006 - Ik heb het nog niet vaak meegemaakt dat een toneelvoorstelling van een gerenomeerd gezelschap als het Zuidelijk Toneel zo weinig bezoekers trok. Vreemd is het overigens niet, want wie gaat op de avond van Koninginnedag naar de schouwburg? Toneelliefhebbers blijkbaar niet, linedancers en countryadepten wel, want de grote zaal van de Drachtster Lawei zat vol met rafelrandbroeken, stensons en cowboylaarzen. Dit vanwege de “Country Music Hall of Fame”. Zelf de medewerkers van de Lawei waren in die stijl gekleed.

Maar in de Kleine Zaal zong de nacht voor een dertigtal toneelliefhebbers zijn eigen lied. Het hadden er honderd meer kunnen zijn. Zoveel toegangsbewijzen waren geruild voor een tegoedbon. Die mensen kozen liever voor een kleedje op de vrijmarkt, merkte een bezoeker cynisch op.

Die honderd en die anderen die wel wisten dat het een semi-feestdag was, maar niet naar de schouwburg wilden, hebben een fascinerende voorstelling gemist. Het draaide om een stuk gelopen relatie, om besluiteloosheid, twijfel en onmacht, indringend gemaakt door steeds weer zinnen en begrippen te herhalen. Het grootste deel van het anderhalf uur durende stuk, speelde zich ’s nachts af, vandaar de titel.

Erik Whien, de mannelijke hoofdrol, ken ik als regisseur van stukken tijdens het Oerolfestival, zoals Op Hoog van Zegen en als één van de acteurs in het Cordoba-project van onder meer Rieks Swarte.

Ik heb hem na afloop gecomplimenteerd. Vooral met zijn stille spel. Nog nooit heb ik ooit zo’n lege blik in iemands ogen gezien. “Ik heb er ook heel veel op moeten oefenen”, was zijn antwoord.

Een stuk als “De nacht zingt zijn eigen lied” is bij uitstek geschikt om straks in het hetater van ons nieuwe Centrum voor de Kunsten gespeeld te worden. Het toneelbeeld vereist niet een groot podium, het contact met het publiek is een belangrijk onderdeel van het spel.

De regisseur wil dat het publiek naar ons toe komt, normaal moeten de spelers naar het publiek gaan, legde Nanette Edens uit tijdens de “neisit” met de acteurs en actrices, onder wie ook José Kuipers, Cas Enklaar en Thomas Oerlemans.

Zo’n napraatsessie behoort tot de “geneugten” van het moderne toneel. Nababbelen over wat op het podium stond met de acteurs nu zonder schmink, je eigen mening toetsen aan wat regisseur en spelers bedoeld hebben, en ook even het gevoel hebben een BN'er te zijn, want wie daar naast je zit of staat, speelde toch ook in dat en dat televisiestuk…

Na een uur was het publiek verdwenen, stapte het gezelschap in het busje richting Randstad en wij in de auto richting Sneek. Napratend en luisterend naar het lied van de nacht, gezongen door autoradio, banden en de fluitende wind.


Weer gjin lintsje

28 april 2006 - Nee, ik wie der wer net by. Ik hie noch sa ferwachte dat ik fannemoarn mei in ferlechje nei it gemeentehûs helle wie. Mar gjin telefoantsje fan Peter de J. of ik oer de priisútdieling fan it skûtsjesilen komme woe te praten. En ek net in boargemaster Brok dy't mei gefolch hjir it pleintsje op fytsen kaam. Miskien it oare jier.

Hylke Speerstra hat jûn yn Factor Freed by Omrop Fryslân myn kampanje foar sa'n ûnderskieding spontaan al yn gong set. Frege nei syn erfarings my it grut Frysk diktee, fertelde hij dat hy in kear de kampioen fan de “middelmaat” west hie en dat wie yn Snits.

Daliks korrigeerde Hylke himsels. It wie net yn Snits. Hy wie mei it plak yn de war omdat hy doe njokken mij siet. (Kloppet Hylke, it wie yn de steateseal fan it Provinsjehûs. De man dy't de tekst foarlies, wie Peter Karstkarel. Ik wie as "pommerant" ôffurdige troch de iepenbiere bibleteek fan Snits, mei tank oan Albert Pasma)

Eelke Lok pakte myn namme daliks op en behelle myn âld-fraksjegenoat Klaas Hettinga, de nije foaroanman fan D66 Fryslân, gelyk yn it petear mei sa'n typyske Lokiaanse opmerking oer it feit dat ik lanlik út D66 stapt bin omdat ik net wer keazen wie yn de ried.

Klaas ferdigene my daliks treflik en Hylke Speerstra naam syn sizzen oer mei de opmerking dat je troch de lanlike polityk allinnich mar frustreard reitsje en eins nea fan in lanlike partij lid wêze moatte. Dernei hie Lok net folle mear te sizzen. Ja Lok, soks moat je net oan it ein fan de útstjoering dwaan, want dan kinne je der neat mear mei. Dat hat yn it ferline wol faker bliken dien as men politisy mei sjoernalistike (radio)erfarings besochten klem te setten.

Alle lof foar it oare foar Klaas Hettinga. Hy liet him net yn de hoeke sette troch it duo Lok en Kroeze. Hy kaam earlik en fêsthâldend en posityf oer. Aardich dat no de foarsitter fan de VVD Fryslân en dy fan D66 yn Snits wenje en och, Pé Miedema, provinsjaal foaroanman fan it CDA wennet yn de buorgemeente Wymbrits. It rêden fan it kabinet Balkenende kinne se wol yn ‘e Hommerts regelje of yn it Wapen fan Drylts.

joke TjalsmaFactor Freed hie diskear wol in Snitser kleurke. Bouke Algera fan Diba mocht as grutte supporter en sponsor fan ONS Snits, yn de draaistoel fan Sjouke Lousma sitte. Ta myn fernuvering hearde ik ek noch dat hy yn de technyske kommisje fan ONS sit. Prate kin hy wol, fuotballe minder. Mar dy foarbylden hawwe wy mear yn it Snitser fuotbalwrâldsje hân.

Moarn sil ik de aubade fersitte. Wy ha moarn oare gedoente. Jûn ek al, dus wy ha ek net nei it keninginnekonsert west, de frou en ik. Mar, Henk van der V., ferline jier wie it konsert der ek al en in sukses, dus it is gjin nij inisjatyf. Alles watsto as "nije" Snitser foar it earst meimakkest, is net altyd nij.

Lykwols, in komplemint foar dyn fraachpetear yn de Friesland Post mei Anita Andriessen en datselde komplimint ek foar Roely Boer en Robert Posthuma foar wat se fan it ferhaal mei Joke Tjalsma makke ha.

Joke Tjalsma as Kniertje yn “Hoop van Zegen” fan Heijermans (Oerol 2005). (Foto John van de Kamp)

IJs- of Ysbrechtum?

27 april 2006 - Fanmorgen kom ik ut de richting Luwwarden en tussen Skarnegoutum en Sneek sien ik un bord staan: "Richting IJsbrechtum volg 3" of suksewat. Ik fon ut wat nuver mar kwam er niet daliks út wat der nou krekt te rêden was.

Thús had ik ut in ienen deur. Op 'e deurmat lei in sluf fan de gemeente Wymbritseradiel en dat gaf mij de assosjaasje met Hennie de Blaauw, su'n jaar of tien werom ambtenaar by dy gemeente.

Hy belde ons un keer om te seggen dat der un fout in 'e Sneeker ston. We hadden IJsbrechtum skreven. Dan wurdt dan in ut Fries IIsbrechtum, met un lange ie-klank, sei die.

Ik hew fanmorgen sefeul jaar na dato us even keken op de lijst fan de Fryske Akademy en der staat maar ien fersie op: Ysbrechtum, suwel in út Frys as in ut Nederlaans. Dus Blaauw hat toen wel en niet geliek.

Nou noch even lekskoaie. Toen ik noch in 'e gemeenteraad sat, las ik trou de gemeentelike adfertensje in de Sneeker. Die deformasie hew ik noch un bitsje. Ik hew mij fandaag niet lulk maakt, mar even gniisd toen der wer in fergunning ferleend was an un aktiviteit met derbij in beswaarperioade fan zes weken. Mar as dan ut evenement al 5 weken ferbij is, wat het su'n beswaarskrift dan noch foar sin?

Un andere ferleende fergunning het te maken met de nieuwe jeugdherberg an 'e Houkesloot. Die kan no boud wurde. Ut wurdt de derde jeugdherberg die ik metmaak. Eerst an de Geeuw, nochal wat jaren na de ferhuzing in de fik stoken deur wat wij toen seiden de stadspyromaan.

Toen natuurluk de ouwe boerderij op ut plak dert die no sit, op ut industryterrein Houkesloat. Ik hew der noch as seilynstrukteur werkt onder hoofdskipper Henny de Jong. En nou komt Wigledam dus an de Houkesloot.

Een ding mensen fan Wigledam: hou die naam in ere, want ut heet ok al geen jeugdherberg mear, mar stayokayhostel. Ik kan ut de ... hast niet útkrije.

Oh ja, de senuwen raze mij suver al wat deur ut lief. Su ik morgen eindeluk ...


De linkse meerderheid zit in de raad

25 april 2006 - "De linkse meerderheid zit in de raad, want de raad beslist," aldus Stella van Gent, de nieuwe fractievoorzitster van de Partij van de Arbeid in de Sneker gemeenteraad. Het was één van haar uitspraken richting Corrie Dam (GroenLinks) naar aanleiding van Dams kritiek op de collegesamenstelling en -vorming. Hoe is de winst van links vertaald in het college, hoe zit het met de afspraken tussen CDA en ChristenUnie, die immers samen Jan Bargboer als kandidaat-wethouder naar voren hebben geschoven?

De SP vulde tijdens de drukbezochte raadsvergadering GroenLinks aan met de opmerking dat zowel de landelijke ChristenUnie als het CDA niet bepaald geporteerd zijn van de in Sneek gekozen oplossing.

Stabiel college

De eerste overweging van de socialisten was geweest dat men een stabiel college wilde, de tweede dat men de zetelwinst uitgedrukt wilde zien in de zwaarte van de portefeuilles die PvdA en CDA zouden bezetten. (PvdA-wethouder Hans van den Broek verklaarde na afloop in de wandelgangen desgevraagd dat hij financiën kwijtraakt en ruimtelijke ordening ervoor terugkrijgt.) En vervolgens kwam Stella van Gent met haar constatering van een linkse raadsmeerderheid.

Die linkse meerderheid is er wel op papier, acht PvdA, drie SP, één GroenLinks en één ChristenUnie, dan heb je inderdaad 13 van de 23 zetels. Maar hoe betrouwbaar is het SP-trio ten opzichte van de in hun ogen gematigde opstelling van de PvdA? En laat de ChristenUnie niet, vanwege het "monsterverbond" met het CDA, haar oor naar de rechtervleugel van het college hangen?

Opmerkelijk was ook de uitspraak van CDA-fractievoorzitter Ger Dikhoff over de "huwelijkse voorwaarden" die met de ChristenUnie gemaakt zijn. De enige is, dat wanneer Bargboer als wethouder zou stoppen, beide partijen om de tafel gaan om weer met een gezamenlijke kandidaat te komen.

Je zou vervolgens verwachten dat de ChristenUnie de kandidatuur van CDA'er Bargboer zou inbrengen, maar dat liet Van der Pol over aan het CDA. Hij miste daardoor een kans voor open goal om nog enig relief aan dit duo-wethouderschap te geven.

Dit gevoegd bij het feit dat, zoals ik al eerder op deze weblog schreef, het enige kroonjuweel van de ChristenUnie (openbaar onderwijs op afstand van het gemeentebestuur) een vrije kwestie is geworden, en het is duidelijk dat de ChristenUnie in feite niets aan dit college toevoegt. Of, en dat verklaarde één van de onderhandelaars van die partij, het zal uit het collegeprogramma moeten blijken.

Agenda voor de Toekomst

Dat collegeprogramma wordt gebaseerd op de Agenda voor de Toekomst, die de raad zonder veel opmerkingen aanvaardde. Logisch, want in drie sessies hadden de fractievoorzitters het concept ervan in elkaar gezet.

"Het is plezierig tot stand gekomen, al onze punten staan erin, de raad beheerst het proces", verklaarde Stella van Gent. Het werd niet duidelijk of zij met "onze punten" die van de raad of van de PvdA bedoelde.

Klaas Visser van de Frysk Nasjonale Partij maakte duidelijk wat de status van de "Agenda" werkelijk is: "Je kinne der alle kanten mei út". Om vervolgens nog een wens van de FNP toe te voegen: breng ons als raadsleden zo snel mogelijk op de hoogte van uitnodigingen die binnenkomen. Ja, zo'n praktisch punt had niet misstaan in de agenda. En met die punten, plus nog enkele stemmingen, werd een uur en een kwartier gevuld.

Oh ja, wat de wethoudersverkiezingen betreft. Hoe populair, en bij wie, zijn de nieuwe wethouders van Sneek? In ieder geval geen van vieren bij de SP, want die fractie leverde blanco briefjes in.

Dat betekende dat maximaal 20 van de 23 stemmen uitgebracht werden. De beide PvdA-kandidaten Hans van den Broek en Andries Ekhart kregen dat maximum. Jan Bargboer zag één minder op zijn conto geschreven, dus hij stemde zo goed als zeker niet op zichzelf.

Ja, en dan rest nog de 17 adhesiebetuigingen richting CDA-er Tom Metz. PvdA en CDA samen dertien stemmen voor, zijn er nog vier te vergeven. Drie VVD? Eén ChristenUnie? Dan lieten GroenLinks en de FNP hem weten geen vertrouwen in hem te hebben. Metz weet nu wie zijn vrienden en vriendinnen niet zijn.


Volgen

23 april 2006 - Gisteren bezocht ik een jachtwerf die gespecialiseerd is in miljoenenjachten. Prachtige producten, ongeëvenaard in ons land en daarbuiten. De eigenaar van de werf vertelde zijn gasten dat de techniek inmiddels zover voortgeschreden is dat het jacht overal op de wereld in de gaten gehouden kan worden. Alle meters kunnen via boordcomputers op de werf uitgelezen worden, al zou het jacht voor het pakijs van Antartica voor anker liggen. Een camera's in de mast zenden beelden naar de vaste wal. Maar, ze kunnen het systeem aan boord uitschakelen, zei hij er geruststellend bij.

Terugrijdend realiseerde ik mij dat het niet lang meer duurt dat we leven in een wereld die de Britse schrijver George Orwell in zijn boek "1984" schildert. Daarin volgt de overheid elk individuele burger. De hoofdrolspeler probeert zich daar tegen te verzetten, maar moet uiteindelijk "belies jaan"

De overheid is nu al technisch in staat om op ieder moment van de dag, iedere plaats waar een auto zich bevindt te registreren. Een werkende mobiele telefoon in een carkit schakelt van ontvangststation naar ontvangststation. Op sommige toestellen kun je dat zien omdat ze het netnummer van de regio laten zien waar je je bevindt. Die gegevens worden vastgelegd en soms zie je dat politie en justitie in sommige zaken van die data gebruik maken bij de bewijsvoering.

Als de telefoon uitschakelt, kun je je dus onzichtbaar maken. Maar steeds meer automobilisten rijden met een navigatiesysteem dat werkt middels een gps-ontvanger. Aan de hand van satellietsignalen die dat apparaatje oppikt, wordt bepaald waar je je bevindt.

Maar wie zegt mij dat deze gps-en alleen maar ontvangen en niet uitzenden. In het laatste geval kan zo ook ongemerkt worden bijgehouden waar je bent.

De overheid heeft bovendien plannen om je te verplichten een zendertje in de auto in te laten bouwen, zodat automatisch geregistreerd wordt dat je te hard rijdt. De boete wordt gelijk afgeboekt, net als de eventueel te betalen tol.

Een ander verhaal dat ik eens hoorde was dat men straks bijzondere kleine chips in drukinkt kan verwerken, die via een satelliet in verbinding met de maker van het product kunnen staan.

Stel: je haalt een blikje fris uit de koelkast. Op het moment dat je het lipje lostrekt, wordt de chip geactiveerd en gaat er een signaal naar de drankenfabrikant. Die noteert vervolgens dat je straks weer frisdrank moet hebben en kan dat desgewenst laten afleveren door de winkel die je vooraf hebt aangegeven.

Ik moet er niet aan denken als dat allemaal realiteit wordt, dat ik geen privacy meer heb. En nu niet zeggen dat wanneer je niets verkeerds doet, dat je niets te vrezen hebt. Balkenende hoeft niet te weten dat ik straks naar "Sportman fan de Ieu" ga/ben.


Brokkenpiloot

21 april 2006 - Toen ik gisteravond laat terug naar Sneek reed, na een geslaagde verjaardagsvisite ergens in de schone Zuidwesthoek van deze provincie, hoorde ik op de radio onze gewaardeerde CdK Ed Nijpels. Hij was voor een NCRV-programma naar Hilversum genood.

Het deel van de uitzending dat handelde over de huidige situatie in de VVD, miste ik. Dat was al geweest, Nijpels vertelde wel anekdotisch over zijn laatste dagen naar het lijsttrekkerschap toen Wiegel benoemd zou worden tot Commissaris van de Koningin in toen nog Friesland, nu Fryslân.

In de afsluiting van de uitzending meldde de presentator dat Nijpels Rita Verdonk een brokkenpiloot had genoemd. Ik moest daar om grinniken, niet om de kwalificering an sich, want die is voor Nijpels rekening, maar voor de effecten die zowel in de media als anderszins een dergelijke opmerking zou hebben.

Wiegel werd immers jaren het orakel van Leeuwarden genoemd, omdat hij gevraagd en ongevraagd uitspraken deed over wat zich in het Haagse nest afspeelde. Herhaalt de historie zich? Krijgen we nu het Orakel van de Diken?

Vanmiddag hoorde ik dat in ieder geval Omrop Fryslân de uitspraak van Nijpels heeft opgepikt. Hij legde via de telefoon uit hoe hij het bedoeld had en voegde daar en passant aan toe dat "Verdonk op deze wijze van de VVD een bananenrepubliek maakt".

Het worden leuke dagen voor VVD'ers en vooral niet-VVD'ers. Als Nijpels de toon gezet heeft, kunnen we nog eens "gnyskje".


Se binne der ut… en er verandert niets!

19 april 2006 – Na een maand en twaalf dagen weet Sneek hoe en door wie de stad de komende vier jaar bestuurd wordt. Gisteren heeft formateur Hans van den Broek geconstateerd dat, en nu citeer ik het persbericht van de gemeente: “er in de gemeente Sneek een meerderheid is voor een college dat bestaat uit wethouders die zijn voorgedragen door de PvdA, het CDA en de ChristenUnie”.

Twee twee dus

Ik ben echt geen helderziende, maar mijn weblog “De Opregte Sneeker” opende ik op 21 maart met de voorspelling “Het wordt twee twee”. Dat was op de verkiezingsavond van 7 maart immers al duidelijk.

Waarom moest het zolang duren voordat er witte rook kwam? Waarom moest burgemeester Brok in een 21 pagina’s dik rapport met vijf varianten opdraven, waarvan er eigenlijk maar één reëel was? (Ja, die tweede variant met ChristenUnie als ondersteuner van het college was wel nieuw, maar in feite dezelfde als de eerste die uitmondde in twee CDA en twee PvdA.) En waarom had informateur Van den Broek zo lang nodig om tot zijn college te komen?

Misschien wordt dat 25 april duidelijk als de raad de benoeming van de wethouders bekrachtigt en de “Agenda voor de Toekomst “ accordeert. Mogelijk dat de ChristenUnie tot het laatst geprobeerd heeft om haar kroonjuweel binnen te halen. Het persbericht spreekt namelijk cryptisch over de status van dat openbaar onderwijs.

Openbaar onderwijs

“PvdA, CDA en ChristenUnie denken programmatisch voor een groot deel hetzelfde. De mogelijkheid bestaat dat er over de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs verschillend wordt gedacht, maar de partijen hebben aangegeven dat dit een goede samenwerking binnen het college niet in de weg hoeft te staan.”

Met andere woorden het bestuur over het openbaar onderwijs, dat nu door de gemeente wordt gevoerd, is tot een vrije kwestie verklaard. De ChristenUnie is voorstander van het verzelfstandigen van het openbaar basis- en speciaal onderwijs; de andere twee niet.

Ik durf de stelling aan dat PvdA en ChristenUnie de verliezers zijn in het collegespel. De PvdA heeft haar zetelwinst niet kunnen verzilveren of het moet straks blijken bij de verdeling van de portefeuilles. Maar de enige harde portefeuille die de PvdA nog niet heeft, is ruimtelijke ordening.

ChristenUnie monddood

De ChristenUnie kon haar kroonjuweel de verzelfstandiging van het Openbaar Onderwijs niet binnenhalen en is dus niet anders dan een versiering. Dinsdag zullen er enkele waarderende woorden door PvdA en CDA in de richting van Van der Pol gesproken worden. Daarna mag hij weer in de coulissen, want met dertien van de 23 zetels heeft het duo de CU echt niet meer nodig. En als de CU oppositie gaat voeren, zal Van der Pol fijntjes te verstaan worden gegeven dat hij achter het college dient te staan. De CU heeft zichzelf nu dus monddood gemaakt en dat wordt de volgende verkiezingen zeker afgestraft.

Het CDA houdt, ondanks haar verlies van een zetel in de raad, twee wethouders en is de winnaar van dit spelletje collegevormen. Ook de beide mannetjes blijven (net als van de PvdA) dezelfden.

Geen verkeerd woord over dit kwartet. Ik heb ze in de afgelopen vier jaar bijzonder gewaardeerd. Van den Broek is een degelijke financiële man met een goed hart voor de cultuur (alleen is maximaal 450 stoelen in het nieuwe hetater best genoeg), Ekhart is een oprecht sociaal iemand met veel onderwijsdeskundigheid (logisch gezien zijn achtergrond), Bargboer is ook een sterke speler op zijn terrein en Metz, is, om met de legendarische cabaretier Wim Kan te spreken, zeeeeeer bekwááááááám.

aalscholverEn nu de populariteitspoll nog. Volgende week dinsdag, 25 april wordt gestemd over de wethouderskandidaten. Gokje? Niemand van de vier krijgt alle 23 stemmen.

Aalscholver in de buurt

Soms heb je een verrassende ontmoeting. Dan zie je ineens een aalscholver in het slootje bij je woning zitten. Ik dacht dat die vogels alleen maar in het IJsselmeer en in enkele meren de visstand bedreigen, maar ze rukken dus al op naar de stad. Ik heb de vogel dus maar geschoten. Met de camera ...


Geen Matthaus

14 april 2006 - Eigenlijk had het vanavond de Matthaus Passion moeten worden. Dat hoort zo bij Goede Vrijdag, schrijft de NRC. Nederland is een land van Matthaus Passions. Nee, het werden de mooiste zinnen van Gerard Reve (volgens scribenten van die krant), de ontluistering van de staande ovatie en de auditieperikelen van acteurs (volgens de LC) en de puzzel van een oude Vrij Nederland.

Cultureel gezien dus een gemengde avond, maar niet minder geslaagd. Vooral nadat ik Henk van der V. gelezen had, die ineens Dieter S. in de Wijde Noorderhorne liet opdraven.

Niet alleen Dieter beweerde dat hij uit Duitsland kwam, zijn broer Wilhelm ook. En ik kan het weten, want hij zat bij mij in de klas.

We waren ooit op “studieweek” in Londen en daar liep Wilhelm maar te oreren over de Vierde Dimensie en dat je kon reizen door de tijd.

Het interesseerde ons, adolescenten van rond de 16, niets. Wij wilden naar Help van de Beatles; die film was net uit.

In Harronds hebben we Wilhelm via een geraffineerde roltraptruc kunnen lozen. Niet eerlijk, maar och, hij wist via de vierde dimensie weer bij ons terug te komen.

Dieter is een heel ander verhaal. Daar later misschien meer over.

Vanavond dus geen Matthaus Passion, maar wel een stukje paasbrood. Eigenlijk was het kerstbrood, maar zonder spijs. Ook dat is niet meer wat het geweest is.

Morgen Jesus Christ Superstar maar weer eens draaien.


Dag Zuiderzeespoor

13 april 2006 - We kunnen het Zuiderzeespoor vergeten. Geen Magneetzweeftrein, geen HSL, maar, zo schrijft minister Peijs van Verkeer en Waterstaat:

“Alhoewel het kabinet voornemens is om niet verder te gaan met een Zuiderzeelijn, wil het kabinet de doelstellingen voor het Noorden en de Noordelijke Randstad (Noordvleugel) wel verwezenlijken. Het gaat daarbij om betere bereikbaarheid met het openbaar vervoer in de Noordvleugel en economische structuurversterking voor het Noorden. Verschillende oplossingen om de bereikbaarheid via openbaar vervoer van de Noordvleugel te verbeteren, zullen op hun merites beoordeeld worden in samenhang met andere lopende onderzoeken in de Noordvleugel (o.a. wegontsluiting Schiphol-Amsterdam-Almere, Zuidas, verstedelijking Almere). Met de Noordelijke overheden zal nader worden onderzocht welke economische clusters kansrijk zijn om te versterken.”

Moeten we er rouwig om zijn? Als Snekers niet, want veel verbetering zou er voor ons niet inzitten. De plannen voorzagen in een halte in Drachten, dus verder weg dan Heerenveen. Misschien dat er nu een verbetering komt waar we in Sneek wel wat aan hebben.

Nog geen witte rook

Lijkt me een goede opdracht aan het nieuwe college van burgemeester en wethouders van Sneek, als we het nog mogen beleven dat dit van de grond wordt getild door formateur Hans van den Broek. Witte rook aan de Marktstraat heb ik nog niet gezien.

Waarom zou het zo lang moeten duren? Stelt de ChristenUnie zulke hoge eisen, dat men bij de beoogde coalitiepartners met de handen in het haar zit?

Volgens mijn informatie was er afgelopen maandag een gesprek met vertegenwoordigers van de PvdA, terwijl het CDA vorige week vrijdag al op bezoek was geweest.

Reina Alberda

Na een ernstige ziekte is dinsdag Reina Alberda-Zondervan overleden. De enige vrouwelijke Panschipper tot nu toe. Reina was de Koninklijke Watersportvereniging Sneek. Dat bewees ze ook toen ze Koningin Beatrix langs watersportend Sneek mocht rondleiden.

Jarenlang was ze het aanspreekpunt voor de media in de Sneekweek. Haar laatste grote project was het boek over de 50 Panschippers, een publicatie die begon als een verzamelwerkje voor enkelen, maar uitgroeide tot een standaardwerk.

Maandag besloten de leden van de KWS om geld te steken in “upgrading” van het Pottengebied, met vooral ook grote projecten op het Starteiland.

Reina verdient daar een memorial, iets dat ons aan haar herinnert.


Wanneer een kardinaal...

10 april 2006 - De media hebben het overlijden van Gerard van het Reve ontdekt. Net hoor ik op Omrop Fryslân fragmenten uit een oude reportage, want ja, Gerard, toen nog, van het Reve heeft in Greonterp bij Blauwhuis gewoond. Dus heb je een kapstok, een legitimatie om aandacht aan zo'n nieuwsfeit te geven.

Laat ik ook een duitje in het zakje doen. Ik heb Van het Reve tijdens een historische teach-in, dat heette toen nog zo, meegemaakt. Het vond plaats in het Aere Perrenius aan het Kleinzand, waar nu een Chinees restaurant gevestigd is, en als ik mij goed herinner was het hetma litteratuur en religie.

Natuurlijk kwam de ezelskwestie aan de orde. In een van zijn boeken stelt Reve zich God voor als een ezel waar hij de liefde mee bedrijft. Dit, en nog veel meer, schoot senator Hendrik Algra, hoofdredacteur van het Friesch Dagblad, in het verkeerde keelsgat en deze vroeg om een strafrechterlijk onderzoek.

Van het Reve werd vrijgesproken. De verkoop van zijn boeken was dankzij deze rel zo gestegen, dat hij een huisje in Greonterp kon kopen. Hij noemde het eerst Huize Algra. Als dank voor... zullen we maar zeggen. Later werd het omgedoopt in Het Huize Het Gras (Jesaja 40:8 "Het gras verdort, de bloem valt af; maar het Woord van onze God bestaat tot in eeuwigheid").

Je kwam hem in die jaren in Sneek vaak tegen. Bij het Postkantoor, of bij Boekhandel Van de Pijpekamp aan de Singel/Kleinzand, die in een aantal van zijn boeken nog figureert. Ik werkte in die jaren voor de jeugdpagina van de Sneeker Koerier en ik heb nog ergens een handgeschreven brief liggen van Van het Reve, waarin hij om een bepaalde foto vroeg.

Die toestanden rond Van het Reve hadden als effect dat zijn schrijverskwaliteiten wat op de achtergrond raakten. Maar als auteur is hij onvergelijkbaar met anderen uit de Nederlandse litteratuur, al was het alleen al door de prachtige humor die er in doorklinkt. Hij werd katholiek, zo zei hij bijvoorbeeld op die bewuste avond in Sneek, vanwege de zang en dans in de Moederkerk. Dat trok hem meer aan dan al die rituelen in de RK-kerk.

De ironie zit ook in het gedicht uit "Nader tot U" dat ik na al die jaren nog bijna letterlijk uit het hoofd ken.

"Als de kardinaal een scheet heeft gelaten, zeggen ze:
'Sjonge jonge, wat ruikt het hier lekker;
net of iemand lever met uien staat te bakken.
Dat soort katholieken, daar ben ik niet dol op."

Moge hij hierboven de Hemelse Heerscharen laten bulderen.

P.S. Bij nalezen van Nader tot U vielen mij de beginregels van het een na laatste gedicht "Eind goed, al goed" op:

"Mijn as wordt begraven op het kerkhof te Greonterp.
De mensen die komen kijken, krijgen met onbekrompen maat te drinken."

Van het Reve is begraven in België en niet in Fryslân. Hij veranderde dus niet alleen zijn naam met een zekere regelmaat.


Dubbel (politiek) verbaasd

6 april 2006 - Twee keer verbaasde ik mij de afgelopen dagen over politiek nieuws. De ene keer hield dat verband met het regionale niveau en de tweede maal met het landelijke.

Hans Zoodsma

Oud-fractievoorzitter van de Sneker Partij van de Arbeid, Hans Zoodsma, is voorgedragen als wethouder van de gemeente Gaasterlân-Sleat. Ik heb eerst maar even naar de kalender gekeken, maar nee, het was echt geen 1 april meer.

Ik gun mijn ex-raadscollega Hans deze benoeming graag. Maar dat een oud-chef van de waterpolitie wethouder wordt in een gemeente met heel veel bos, dat is op zijn zachtst gezegd een opmerkelijke stap. Zijn voordracht wordt gesteund door de FNP, niet bepaald de partij waarnaar (in mijn beleving) de liefde van Zoodsma uitgaat.

Maar het zou ook wel eens een strategische zet kunnen zijn in het spel van de regionale samenwerking in de Friese Zuidwesthoek. Al enige tijd wordt namelijk gepleit voor een bovengemeentelijke wethouder van toerisme, een wethouder dus die deel uitmaakt van meerdere colleges van burgemeester en wethouders. Zoodsma past perfect in het profiel voor die functie. Hij is onder meer actief als voorzitter van Sneek Promotion en bestuurder van jachthaven De Domp. Dus…

Rita Verdonk

Het past mij als plaatselijk D66'er best een oordeel te geven over de driestrijd die binnen de liberale zusterpartij VVD oplaait. Rita Verdonk, Mark Rutte en Jelleke Veenendaal zijn de arena ingestapt met de bedoeling politiek leider te worden.

Ik heb met stijgende verbazing de foto in de Leeuwarder van gisteren bekeken. En een deel van haar persconferentie heeft op mijn lachspieren gewerkt. Maar ik was ook heel blij dat ik geen deel van haar campagneteam uitmaak.

Ik snap de filosofie van haar adviseurs wel: ze willen haar als de Nederlandse Margret Thatcher profileren. Maar, Thatcher was typisch een "kind van haar regeerperiode" en had waarschijnlijk nu geen voet meer aan de grond gekregen. Bovendien, Verdonk bouwde door haar keiharde opstelling in kwesties rond asielzoekers een imago op, waar het gros van de VVD'ers niet op zit te wachten.

Met de door haar gekozen uitstraling kan ze een alternatief vormen voor de soft overkomende Wouter Bos, maar niet voor Mark Rutte. En dan ook nog eens verwachten dat de kritische parlementaire pers haar kandidatuur met applaus en gejuich zou ontvangen… Nee, na al het gedoe rond Pim Fortuyn, Geert Wilders en de strapatsen van de Leefbaren, getuigt haar stap van veel politieke naïviteit.

Als ik VVD'er was, wist ik het wel.


Gerhard streek de zeilen

4 april 2006- Schrikken doe je altijd als er een bekende overlijdt. Helemaal als het plotseling is en het om iemand gaat in de bloei van zijn leven. Dan vloek je hartgrondig.

Gisteren hoorde en later las ik dat de zeiler Gerhard Potma definitief de zeilen gestreken had. Gerhard heb ik vaak mogen interviewen, vooral in de periode dat hij samen met broer Willem Nico aan grote toernooien als de Olympische Spelen mee deed.

Vorig jaar hadden we nog even contact aan de bar van het Foarûnder op het Starteiland. Hij had als stuurman van een Regenboog uitstekend gevaren. Even een handje, even over de wedstrijden gepraat en toen ging ieder weer zijns weegs.

Gerhard zeilde bij zijn broer als fokkenist, maar in de Regenboog en andere jachten stuurde hij zelf. Dat kon hij als geen ander. Vele insiders beschouwden hem als één van de besten van Nederland.

Hij vertelde mij eens dat hij vooral op gevoel voer; niet van te voren berekenen en bedenken, maar gewoon doen. Hij heeft tot het eind aan die instelling vastgehouden.


Nijpels naar Ameland?

2 april 2006 - Het is blijkbaar toch een 1 april grap dat Nijpels naar Ameland wil als burgemeester. Op zich kan ik het mij voorstellen: Ameland is een mooi eiland en de burgemeesterswoning schijnt op een schitterende plaats te staan. Maar er is toch wel een betere baan voor een Commissaris van de Koningin van 56 jaar, op 1 april geworden volgens de LC?

Maar mocht uw dienaar in het Friese al de intentie hebben om naar het waddeneiland te gaan, dan beveel ik mij hierbij, majesteit, van harte aan als uw nieuwe Commissaris in het Fryske. Ik beheers it Frysk passief en actief, heb statenervaring en och de weg in Den Haag vinden lukt ook wel met een goed navigatiesysteem en een prima chauffeur. En voor een ambtswoning hoeft u ook niet te zorgen, ik heb al een leuk plekje met veel privacy.

siebrandOver een navigatiesysteem gesproken, dankzij mijn PDA-tje kwamen sydsulver en ik gisteren toch nog op tijd bij de Friese judokampioenschappen in de Franeker Trije. De weg er naar toe was met goede voornemens geplaveid, maar ja, als er een straat opgebroken is, dan moet je wel eens door het centrum. En dus langs het planetarium en het Martenahûs.

Na een paar uurtjes trekken en duwen kon ik omkesizzer Sybrand huldigen want hij had en de Friese titel in zijn leeftijdsklasse en de open juniorentitel gewonnen. Hulde.