logoTerug naar de voorpagina...

Su nau en dan

31 mei 2006 - Henk van der V. wast mij op zijn weblog de oren. Ik ben een "su-nau-en-dan"-ner in weblogland. Op zich niet verkeerd, vind ik. Het is maar net hoe je het bekijkt. Kies je voor een dagboek, een meerdaagsboek, een weekboek of een “su nau en dan”-boek? Wat mij betreft zit de Opregte Sneeker daar wat tussen in. Ja, su-nau-en-dan, maar wel wat vaker dan su-nau-en-dan.

Henk heeft wel een beetje gelijk. Als je aan zo’n weblog begint, moet je er ook tijd voor vrijmaken. Maar dan moet je die tijd ook hebben. Oké, wie geen tijd heeft, kan er niet mee omgaan, zegt een of ander, zal wel Chinees, spreekwoord. Je beleeft altijd wel wat, stuurt Henk als een echte onderwijzer. Wat beleef dan je in een paar dagen? Zaken die voor jezelf interessant zijn, maar voor veel mensen weer niet.

Ik hoorde en las bijvoorbeeld dat ex-partijgenoot (landelijk) Albert de Hoop uit Langweer, directeur van de bonnenfabriek in Leeuwarden, burgemeester op Ameland wordt. Is voor hem een felicitatie waard. Maar is dat interessant voor anderen?

Ik ben met een leuk project bezig, dat nogal wat tijd vraagt. Is dat interessant voor anderen? Het eindresultaat straks wel, denk en hoop ik.

George, Sophia, Dik en Krens zijn in Parijs aangekomen. Interessant voor anderen? Nee, niet direct. Maar ze zijn er met de boot heen gevaren. Dat maakt het interessanter. Voor een kleine groep.

Gisterenavond de moeder van vrouwlief uit A. gehaald en kennis gemaakt met een nieuwe “neef”. Is dat interessant voor anderen? (Daardoor kon ik de Sneker gemeenteraad niet bijwonen en weet ik nog niet of:

a. het bruggetje over de Oudvaart bij de Pampuskade er komt;

b. het krediet voor het Harinxmaland verstrekt is;

c. de panden voor het centrum voor de kunsten en het nieuwe theater zijn aangekocht.

Maar dat zal allemaal wel akkoord zijn geweest. Maar is dat, behoudens voor de direct betrokken, interessant voor anderen?)

Schoonzus J. is op T. aan het repeteren voor Oerol. De locatie is prima, meldde ze eergisteren. Is dat interessant voor anderen?

Vanavond wordt de nieuwe lijsttrekker van de VVD bekend. Wordt het Rita Verdonk of Mark Rutte? Voor veel mensen is dat interessant, maar velen zullen zeggen: ken ‘t skele ju!

Ach, mijn oude politieke club, heeft nu acht lijsttrekkende kandidaten. Gisteravond las ik in de Stentor, dat Jan Zelle uit Zwolle zich ook gekandideerd heeft voor die functie. Het stond op de voorpagina van die Zwolse krant. Wist hier iemand iets van Zelle’s plannen? (Hij is overigens geboren in Leeuwarden, lees ik in zijn profiel. Typisch Fries dat ik daarop let; fan wa bin jo ien en wêr komme jo wei? Zou hij familie zijn geweest van Margaretha Geertruda Zelle, als die nog geleefd had? Ja, inderdaad, die.)

Waarom ik die Zwolse krant las? Omdat er een foto in stond van een familielid van vrouwlief. Dat nichtje, Merel S., had samen met een medestudente van de kunstacademie een project bij het Zwolse station uitgevoerd. Haar collegaatje stond de was te strijken, op straat, midden tussen het publiek dat zich naar de treinen haastte; het nichtje filmde de reacties. Doel van dit kunstwerk was de voorbijgangers bewuster te laten kijken naar wat zich op straat afspeelt. Maar is dat interessant voor anderen? Misschien niet; ik vond het wel leuk.

Zo zie je maar weer, alles is betrekkelijk. En dat Henk van der V. wel een beetje gelijk heeft; er is altijd wel wat om over te schrijven. En anders? Anders súgst mar wat út dyn groate toan (citaat Henk van der V.).


Sneek in ORANJESTATEN

Door onze speciale medewerkster Pieternel Vorktwijg

Snits 27 mei 2006 – Het fraaie Friese SNITS (voor niet-autochtonen SNEEK) stond zaterdag in het teken van de verjaardag van de VERENIGING VAN SNEKER ZAKENLIEDEN. Dat was te merken in de Marktstraat van het anders zo rustige stadje aan de boorden van het Sneekermeer.

Onder een groot tentdak deelde burgemeester ARNO BROK, zelf ook niet vies van een stukje Fries gebak (vooral niet op verzoek van een fotograaf van een plaatselijke courant), hoogstpersoonlijk samen met wethouder THOMAS METZ, onder andere verantwoordelijk voor het BINNENSTAD MANAGEMENT, de versnapering uit.

In de tent lag de grootste Oranjekoek ooit gemaakt; vier Sneker bakkers kwamen er voor in actie. Stukje bij beetje werd de lekkernij aan het in grote getale opgekomen publiek uitgedeeld.

Vooraan stonden natuurlijk plaatselijke literaire en toeristische coryfeeën, zoals HENK VAN DER VEER en VVV-directrice ELS PORTE.

Voorzitter van de jubileumcommissie HERBERT DE VRIES bewees voor de televisiecamera dat je ook als eenoog KONING van de MARKTSTRAAT kunt zijn.

Het publiek bleef zich tot in de late uurtjes van de middag bij de tent verdringen. Men kwam van HEINDE en VERRE naar de WATERPOORTSTAD om het jubileum van de SNEKER ZAKENLIEDEN mee te vieren.

P.S. Kom ik er achter dat ik JOOP BRAAKHEKKE helemaal over het hoofd heb gezien. Maar dat is ook niet zo vreemd. Ik wist dat hij niet zo groot was, maar zelfs met een koksmuts op...


It gewoane Ljouwert hat sprutsen:


It Saailân wurdt oanpakt

26 maaie 2006 - De Ljouwerters ha woansdei sprutsen: 11.885 wienen foar it Saailânplan, 19.374 fan harren tsjin. Yn beide gefallen wie dat oantal te min om foar in saneamde kwalifisearre mearderheid te soargjen. Dermei wurdt bedoeld dat in troch de gemeenteried fêstleine grins helle wurde moat, wol de ried him by de útslach dellizze. Dy grins lei op 21.790 stimmen.

No jildt dus it gewoane riedsbeslút en dat is dat it plan foar it Saailân útfierd wurde kin. En dus hear je no ek lûden as hâldt de ried gjin rekken mei wat it folk wol. Fannemiddei sei Hindrik ten Hoeve, de grand old man fan de Ljouwerter PvdA, op Omrop Fryslân dat de ried nochris nei it plan sjen moat, want it sinjaal fan de Ljouwerters wie dúdlik, fûn hij: se binne it der net mei iens. Typisk fan dy retoryk êfterôf.

Der wie in opkomstpersintaazje fan 43,07 persint. By de riedsferkiezings wie dat 56,78 persint, in ferskil dus fan 13,71 persint. Dy minsken hawwe harren net útsprutsen oer de plannen. Wa't neat seit, is it der mei iens, is 't net sa.

Mar as dy minsken wol stimd hiene en as de ferhâldings foar en tsjin itselde bleaun wienen (38 om 62 persint), dan hie it Saailânplan ferwurpen west. De tsjinstanners fan it plan binne dus it slachtoffer fan de net-ynteressearre Ljouwerters.

Mar dit betsjut noch net dat it referindum mislearre is, sa't guon sizze. Der is yn alle gefallen in stik dúdlikens kommen oer de miening fan de Ljouwerters bûten de ried.

Der leit lykwols in oare fraach foar: hat dy fêststelde kwalifisearre mearderheid net te heech west? Ja, sizze de tsjinstanners fan it plan; nee, sille de foarstanners sizze.

It is mar krekt hoefolle gewicht je takinne wolle oan wat de kiezers fine. En dêr tinke guon partijen noch altyd ferdield oer.


ABN Amro 2 haalt bemanning van Movistar

21 mei 2006 – De ABN Amro 2 speelt in de Volvo Ocean-etappe van New York naar Portsmouth een bizarre rol. Sloeg eerder bemanningslid Hans Horrevoets overboord en verdronk, vanmorgen hebben Seb Josse en zijn crew de tien bemanningsleden van de Spaanse deelnemer Movistar aan boord genomen.

Schipper Bouwe Bekking van de Movistar zond noodsignalen uit nadat de problemen met de kiel niet op te lossen bleken. De Movistar maakte zoveel water dat de Nederlandse schipper geen risico’s wilde nemen en besloot het schip te verlaten.

De verwachtingen voor het gebied van de Atlantische Oceaan waar de jachten zich bevinden zijn slecht. Bekking nam zijn besluit uit voorzorg met het oog op de voorspelde stormachtige wind en hoge golven.

Inmiddels is een schip van de Royal Navy, de HMS Mersey, uitgevaren om de ABM Amro 2 te begeleiden op de laatste mijlen richting Portsmouth. Het Nederlandse jacht beschikt overigens over twee tienpersoons reddingsboten, zo meldt de organisatie. De verlaten Movistar drijft rond en zendt signalen uit om gemakkelijk terug gevonden te worden.

Het Radiojournaal van de regionale omroepen en Hilversum meldde vanmorgen (22 mei) dat een Nederlandse marineschip onderweg was naar de ABN Amro 2 om het stoffelijk overschot van Hans Horrevoets buiten de Britse territoriale wateren aan boord te nemen en over te brengen naar Nederland. Dit om te voorkomen dat er ingewikkelde uitklaringsprocedures moeten plaatsvinden.

Om half elf Nederlandse tijd heeft de overdracht plaatsgevonden. Het lichaam werd bij een windkracht van 25 knopen per uur overgebracht naar het fregat HMS Van Galen, dat in de buurt was vanwege een oefening samen met Britse marineschepen. Schipper Seb Josse en zijn bemanning namen met een minuut stilte geëmotioneerd afscheid.

In Nederland wordt Hans Horrevoets naar zijn familie in Terheijden gebracht. Hij wordt op zijn laatste tocht begeleid door Jan Berent Heukensfeldt Jansen, CEO of Team ABN Amro.

De bemanning van de Movistar is overigens voor het afscheid van Hans Horrevoets van boord gehaald en bevindt zich nu aan de vaste wal. De ABN Amro 2 koerst op de finish af en maakt de etappe af "in de geest van Hans Horrevoets en aan hem opgedragen".

(Zie ook het persbericht van Movistar en uitleg van Bouwe Bekking en het artikel over Hans Horrevoets in het archief.)


Putsjes

21 Mei 2006 – Ut is fandaag echt su’n omgriemdag. Frou D. mut in Drachten langs de gloorbak lope omdat un sood kienders fan hun ouwelui su nodich in ut water duke mutte om su gau mooglik weer werom te kommen. Frou D. mag sêgge of se ut goed doen, want der het se foor leard. En as frou D. ut niet goed fient, dan het su’n kien foor niks sien bêst deen.

Gister was frou D. ok al de hele dag fut. Met de kollega’s an ut skûtsjesilen. Nou ja, fanwege de harde wien binne se op ‘e motor naar Langweer faren. Ut was un mooie dag, sei se. Sal wel, harde wien, koud op ut water.

Onze relasie is noch wel goed, hoor. Se hewwe in 'e stad nog mar twee keer fan ons seid dat we ut mekaar waren.

Ja, wat doen je dan om niet de hele dag met de siel onder de arm te lopen? Dan soeke je putsjes. Nee, niet fan die dingen in de diek, mar dingen die nog gebeure mutte. De hele dag achter de kompjoeter is ok niet alles.

Ik hew der gister nog an docht om naar ut starteilaan te gaan. Un bakje bij Hans, mar ut weer was mie wat te min. Der waren ok mar de helte fan normaal an fietsers bij de elfmerentocht, hoorde ik.

ONS-IJsselmeerfogels had ok wel wat weest. Mar ik docht der pas an toen ik Koos Wieling fan Omrop Fryslaan op ‘e radio hoorde.

Dus wat putsjes doen. De verwarming bij fulle. Ja, in mei. Se nou en dan hewwe wij de kachel toch weer an. Ut meterke kwam akelig dicht bij ut streepke dat ik us un keer set hewwe op anraden fan de gaswacht. Lager mut ut water niet komme, sei die goeie man. Dus moest der water bij.

Een heel o heden. Earst in ‘e badkamer de kraan fan de wasmasjine dicht, de slang der au, de slang naar de radiator derop en de kraan weer open. Hat ik ferdikkeme de slang niet goed op de radiator fastset. Sat ie skeef derop. Ut like wel un fontein. Gelukkig had ik foor de wissighied de handdoek fan ut doesjen der onder leit. (‘k Bin even fut weest. Ut kwam mij in ’t sin dat ik de radiators nog dicht draaie moest.) Ut meterke staat nou weer recht omhoog.

Un ander putsje. De tumelruten olieje. We woane hier nou al heel wat jaren, mar dat hew ik noch nooit deen. En ut was wel nodig. Der sat sels un dooie wesp tussen ut loopwerk. Hij of sij leit nou in de daksgoate op syn of har ontbiening te wachten. Alle ruten gaan weer soepeltjes open.

Ja, en verder mar wat krant leze, un plaatsje draaie, un boek leze, nadenke over fan alles en nog wat, en toch mar weer even achter de kompjoeter. Der mut ok weer us wat nieuws te lezen weze op de weblog, nou…


Hans Horrevoets in Volvo Ocean
overboord geslagen en overleden

18 mei 2006 – Zeezeiler Hans Horrevoets (32), trimmer op de ABN Amro 2, is vannacht om 11 minuten over twee GMT (4.11 uur onze tijd) overboord geslagen. De bemanning van de Volvo Ocean deelnemer heeft hem nog wel terug aan boord gekregen, maar Horrevoets was inmiddels overleden en reanimatiepogingen hadden geen resultaat. Het ongeval gebeurde tijdens de etappe tussen New York en Plymouth op de Atlantische Oceaan, 1300 mijl van Land’s End, de Britse zuidkust, in golven van vijf meter hoog en bij een windsterkte van 30 knopen, overeen komend met 7 Beaufort.

Ik kende Hans niet persoonlijk, maar hij gaf via schoonmoeder en KWS-lid Marga van Rij toestemming om zijn wederwaardigheden in de Volvo Ocean Race in het KWS Journaal te publiceren. Een paar dagen geleden kwam zijn artikeltje over het laatste traject binnen.

Het is nog niet duidelijk wat er precies is gebeurd. Volgens zeggen is de lifeline, waarmee hij aan het schip verbonden was, door de grote krachten gebroken. Officiële mededelingen zullen nog worden gedaan, laat de wedstrijdleiding weten. Uit het persbericht waarin de verklaring van bemanningsleden staat, wordt het ook niet duidelijk of Horrevoets aangelijnd was of niet.

Grote krachten

De vrees dat er tijdens deze race ongelukken kunnen plaatsvinden, waarbij de kans op dodelijke slachtoffers niet wordt uitgesloten, is al de hele wedstrijd aanwezig. Daarbij is men vooral bang dat er wat met de boten zelf gebeurt. Tot nu toe zijn die problemen te overzien geweest, al is men op een van de schepen bang geweest dat men als gevolg van lekkage zou zinken.

Men heeft nu ook redelijk kunnen lokaliseren, waar de problemen zaten en wat de oorzaak was. De bekende scheepsontwerper Bruce Farr heeft verklaard dat een te zwakke constructie van de luiken naast de beweegbare kiel(en) tot problemen leidt.

De enorme krachten die er op het schip staan, hadden we dus niet voorzien, is zijn constatering. En daarmee legt hij de vinger op de zwerende plek. Men heeft de grote krachten inderdaad verkeerd ingeschat.

Windkracht 7 is op zee niet buitengewoon hard. Als je ver uit de kust bent, kun je wel orkaankracht verdragen. De deelnemers aan de vanmorgen begonnen KWS Schuttevaerrace gaan ook een stormachtige nacht tegemoet. Maar een beetje schip kan dat hebben.

Racemonsters

Kijk je echter naar de racemonsters die in de Volvo Ocean varen, dan heb je met heel andere krachten te maken dan die tijdens een wedstrijd op het Sneekermeer of de Wadden. Landt maar eens met een watervliegtuig op het IJsselmeer; je knalt in een stuk beton, zo voelt het aan.

Hoe harder je gaat, hoe “harder” het water wordt. Ik ben geen scheepsbouwkundige, maar mijn boerenverstand zegt dat ook de sterkste draad dan op een bepaald moment breekt.

Ik heb als verslaggever bij Omrop Fryslân twee edities intensief gevolgd van wat toen nog de Whitbread Round the World Race heette. Elke vrijdagmorgen liet ik Dirk Nauta uit Twellegea aan het woord over zijn ervaringen tijdens de race.

In de laatste van de twee, die van 1989-1990, sloegen in de etappe van Zuid-Afrika naar Freemantle in Australië ook mensen overboord, maar die werden, op één na, weer snel weer aan boord gehaald.

Sneller bij slachtoffer

Die boten waren minder snel dan waar nu mee gevaren wordt. De afstand tussen de drenkeling en de plaats waar gekeerd kon worden, was dus minder groot. Bekend is verder dat het hooguit 10 minuten tot een kwartier duurt voordat onderkoeling, het zakken van de lichaamstemperatuur tot onder 36 graden, optreedt, althans als je geen speciale kleding aan hebt.

De moderne zeilracers varen zo snel dat het zeker langer dan die periode heeft geduurd voordat Hans werd gevonden. En dat is hem vrijwel zeker fataal geworden. (NRC Handelsblad meldt dat Hans Horrevoets pas na een uur is gevonden.)

Misschien dat de organisatoren van de wedstrijd en degenen die vinden dat ook in de zeezeilen grenzen opgezocht moeten worden, nu begrijpen dat men te ver gegaan is. Als je niet zeker weet wat de effecten van iets kunnen zijn, moet je, als de menselijke veiligheid in het geding komt, er niet aan beginnen. Sommige zeezeilers hebben dat in de aanloop naar deze race al proberen duidelijk te maken.

Maar daarmee hebben Petra en Bobby hun man en vader, en al die andere familieleden en vrienden, hun oceaanheld niet terug. Straks, als de deelnemers in juni in Rotterdam afmeren, zal het minder feestelijk zijn als gepland.

Laten we van die Nederlandse stopover een eerbetoon aan Hans Horrevoets maken.


Rita Verdonk, de bananenschil van de VVD

16 mei 2006 – Minister van Vreemdelingenzaken en kandidaat-lijsttrekker Rita Verdonk dreigt uit te groeien tot de bananenschil van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. De partij gaat over haar uitglijden. Na de kwesties Kalou en Taïda, de voetballer kreeg het Nederlanderschap niet versneld, de tweede mocht in dit land haar examens niet afwachten, heeft Verdonk nu de affaire Ayan Hirsi Ali, of Ayan Hirsi Magan, op haar conto staan.

Bewondering

Ik heb met bewondering de persconferentie van Hirsi Ali via de televisie gevolgd en heb alle lof voor de persoonlijkheid van deze ex-PvdA-ster en VVD-kamerlid. In een pas tegen het eind emotionele verklaring beschreef zij de gang van zaken.

hirsi aliHirsi Ali kreeg gisteravond van Verdonk te horen dat zij haar Nederlanderschap kwijt raakt. Aanleiding: zij heeft bij haar komst naar Nederland in 1993 gelogen over naam en leeftijd.

Maar de laatste jaren waren de echte gegevens al bekend; Gerrit Zalm citeerde tijdens de persconferentie haar drie jaar geleden verschenen boek, waarin zij geboortejaar en naam aangeeft. (Fractievoorzitter Van Beek meldt net dat de fractie wil dat Hirsi Ali een Nederlands paspoort houdt c.q. krijgt.)

Verdonk heeft haar partij politiek behoorlijk in de problemen gebracht. De ondertoon in de verklaring van Gerrit Zalm, vice-premier namens de VVD in het kabinet Balkenende, was duidelijk. Zalm verbaasde zich over de snelheid waarmee de beslissingen zijn genomen. “Als ze dat in alle gevallen doet, zijn we snel van veel problemen af.”

Verdonk als minister heeft een probleem, Verdonk als kandidaat-lijsttrekker een die nog veel groter is. Dit gedoe speelt concurrent Mark Rutte in de kaart. De VVD'ers zullen het wegbonjouren van Hirsi Ali niet met vreugde hebben ontvangen.

Ik zou bijna zeggen: dit knullige gedoe komt me bekend voor. En andere partijen dan de VVD zullen er wol bij spinnen, zullen er voordeel van hebben. Misschien valt de bijl vrijdag al in de kabinetsvergadering, want een fractie die dit van de eigen minister pikt, is geen knip voor de neus waard.

Raad op straat

Het kan geen toeval zijn dat deze affaire speelt op het moment dat de Sneker gemeenteraad de burgers op raad ontmoet. De VVD-ers die ik daar zag, fractievoorzitter Wijbenga en fractielid Titia Tjalsma, zullen veel vragen moeten beantwoorden.

De "confrontatie" tussen kiezers en gekozenen heeft in ieder geval weer goed gewerkt, soms zelfs op een informele wijze, zoals wethouder Jan Bargboer aantoont.


Noorderwind en Roze Bijlage

15 mei 2006 - De noorderwind tekent alles scherp, vertelde Piet Paulusma mij eens. Ik heb verschillende keren kunnen constateren dat hij gelijk heeft. Als je bij die windrichting vanuit Noord-Holland naar Fryslân rijdt, zie je al bij Den Oever de "kathedraal" van Makkum.

Dit weekeinde waren we met de schoonfamilie op Terschelling. Wij logeerden bij Doeksen op Oosterend. Zondagmorgen beklom ik het duin achter de accommodatie en maakte ik een foto in de richting van het wad. In de verte zag je Harlingen met zijn werven en scheepskranen liggen.

Toen we gisteren het complex verlieten, kwamen we de nieuwe "bewoners" tegen. Femke en Reinder Doeksen hadden me al verteld dat de congressenmarkt voor hen steeds belangrijker wordt. Koreanen, Pakistani en vertegenwoordigers van 22 andere nationaliteiten oriënteren zich de komende weken onder de vleugels van de Universiteit Wageningen op de wetlands. Een begeleidster van de groep merkte op dat "fietsen op Terschelling" tot de leukste kanten van haar beroep hoort.

In een persbericht van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen, las ik: "Nederland heeft in 2005 haar zesde positie op de ranglijst van de internationale congresdestinaties vastgehouden. Ons land behoort tot de top-congresdestinaties en staat direct achter de Verenigde Staten, Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië en Frankrijk. Dit blijkt uit het jaarlijkse overzicht van de International Congress and Convention Association (ICCA)."

Fryslân en Terschelling spelen in die prestatie dus een rol, daar mogen we best een beetje trots op zijn.

Roze Bijlage

En als je dan terug bent, ligt er een stapel (weekend)kranten op de mat. In de culturele bijlage van de NRC las ik een leuk interview met Nynke Laverman, inderdaad "Sielesâlt" en "Maisfrou". Bij "Sielesâlt" bestond haar begeleidingsgroep voornamelijk uit Snekers. In de huidige formatie is Sytze Pruiksma nog altijd belangrijk aanwezig.

De Leeuwarder Courant kwam met een "roze bijlage". Dit ter gelegenheid van zestig jaar COC, twintig jaar Fries homokoor en vijf jaar Homoplatform Fryslân. Ik was benieuwd naar wat de redactie er van gemaakt had. Ik heb de 16 pagina's op tabloidformaat nog niet helemaal gelezen, maar "van wat ik tot mij genomen heb" ga ik niet uit mijn dak.

Het geheel getuigt hier en daar inhoudelijk en tekstueel van een truttigheid, die bijna beledigend is voor de homosexuelen in onze provincie. De onderwerpen zijn voorspelbaar (homo-huwelijk, hoe reageert men op de homosexuele vader, moeder of lerares).

Een beschrijving van zestig jaar emancipatiestrijd door het COC, beperkt zich tot een tweekoloms stukje van nog geen halve pagina hoog met notabene een foto van de Gay Parade in Amsterdam, een evenement dat homosexualiteit juist in de hoek van de curiositeiten plaatst.

En nu ik toch over de illustraties heb, de cover van de bijlage, een blonde, wat arische man met een ijsje aan de rand van een zwembad, past totaal niet bij de emancipatie van de homosexualiteit.

Nee, daar had die ontroerende foto moeten staan die Siep van Lingen maakte van Bram van der Peijl en Klaas Migchels. Twee homo's samen op de bank, twee mannen die alle stormen hebben weerstaan en na vijftig jaar nog gelukkig met elkaar zijn, dat is emancipatie. Mensen, waar hebben wij ons altijd druk over gemaakt.

En dan die korte stukjes over homo's en lesbo's die "HOT" of "NOT" zijn. Blijkbaar moeten hier bekende homosexuelen op een humoristische wijze in een hokje worden geplaatst. Maar de redactie komt met motivaties die ik a. niet humoristisch vind, maar dat is een kwestie van smaak, en b. waar ik werkelijk niets van begrijp.

Is Johan van der Veen (ex-Twarres) "NOT" omdat hij zijn vriend trouwde en nu administratief werk doet en nog steeds post krijgt van meiden die verliefd op hem zijn? Nou en.

Moet je Cees van 't Veen van het Fries Museum tot "NOT" verklaren omdat hij zijn museum (op instigatie van de erfenis van architect Abe Bonnema) wil verhuizen naar het Zaailand, omdat er duizenden mensen naar de Belvédère van Tom Mercuur gaan en omdat hij drie topschilderstukken moet teruggeven aan de erven van de joodse kunsthandelaar Goudstikker? Wat heeft dat met homosexualiteit te maken? Kun je het bovendien Van 't Veen aanwrijven dat de rechter en de overheid bepaalden dat die Goudstikkerstukken terug gegeven moeten worden?

Mijn broek zakt af bij het "NOT"-waarom van kunstenares Helena de Boer. Zij tekent Bear Boeloe, het peuterprogramma van Omrop Fryslân. Volgens de LC wordt Fryslân al meer dan 500 afleveringen vergast op een "statische beer in blauwgeel gestreepte broek en zijn eveneens roerloze vriendjes Sipke en Huningsnútsje". "Omdat De Boer zich niks aantrekt van de moderne peuter en driftig door blijft tekenen in haar atelier De Lachende Maan, is zij NOT."

Hier leveren journalisten het bewijs van het beroemde spreekwoord. "Als de boodschap slecht is, dode men de boodschapper". Want wie is verantwoordelijk voor de statische beestjes, overigens ook niet mijn favoriete programma, maar ik behoor niet meer tot de doelgroep, die verantwoordelijkheid ligt bij de programmaleiding van Omrop Fryslân en niet bij in dit geval Helena de Boer. Die doet waar ze voor is ingehuurd.

Mijn conclusie: deze bijlage is in ieder geval, wat de karakterisering van sommige "geportretteerde" voor hun geaardheid uitkomende Friezen "NOT" en op het randje van miskenning.


It Fryske Wetterlân

6 maaie 2006 - 47 Jier sil it west ha dat myn âlden it beslút namen om in boat te keapjen. It waard in pieremachol, oftewol in boatsje mei fan alles wat. It hie in oanhangmotor, jûns moast de bank dêr't we op sieten, yn plastik op 'e wal omdat wy oars net sliepplak hiene. Letter kaam der in barkas, kocht yn IJmuiden en brûkt as frachtboatsje tusken de trawlers op de Noardsee en de ôfslach. It skip stonk noch nei fisk. En doe kaam úteinliks in opboude Terhernster sylpream fan goed tolve meter.

Alle jieren leine wy wiken oan de Snitsermar. Yn it Jousterfeartsje oan it Skareilân. Sommige Snitsers tochten dat ús heit der in kampke grûn yn eigendom hie. Wy leinen der mei in fêste ploech: de Elderings, oude Haga (opa Drab neamden wy him) en noch inkelde Snitsers.

Doe't ik juster mei in ploech maten te farren wie, kamen dy herinneringen wer op. Ik seach doe ek hoe't der yn de Fryske rekreaasje dochs saken feroare wiene. De boten binne yn de rin fan de jierren grutter wurde, op sommige plakken lizze mear dan eartiids.

Mar oan de oare kant, de gemoedlikheid is noch hieltyd itselde. Eefkes de hân opstekke nei de tankerkaptein dy't troch it Margrietkanaal giet, eefkes ynhâlde foar in sylboat dy't krusend de mar oerstekt en net te hurd farre ast by boatsjes foar de kant del faart. En dan jûns wer op hûs oan. De sinne sakket nei de horizon. It ljocht feroaret en noch in pear boatsjes farre troch de Houkesleat.

De sfear is noch delselde as doe.


Jack Kooistra en 4 mei

4 mei 2006 – Gisteravond praatte Henk van der Veer in de serie “Henk van der Veer yn petear mei …” met de Leeuwarder journalist Jack Kooistra (76). De rechtbankverslaggever van het Friesch Dagblad, nog steeds, publiceerde veel over de Tweede Wereldoorlog. Hij sloot naar eigen zeggen met de onlangs verschenen en al bijna uitverkochte kloeke publicaties, “Een laatste saluut” en “Strijders, onderdrukkers en bevrijders”, dit deel van zijn levenswerk af. Momenteel is hij bezig om een soortgelijk project over Nederlands Indië te realiseren.

Jack wordt ook wel de Friese Simon Wiesenthal genoemd. Hij heeft vele SS'ers en in de oorlog “foute” Nederlanders opgespoord. Een deel van hen heeft alsnog, meestal door zijn toedoen, straf voor hun oorlogsmisdaden gekregen.

Jack vertelde hoe dat ging en waarom hij zich als een terriër in de materie vastbeet. De rond twintig aanwezigen bij Boekhandel Van der Velde aan de Kruizebroederstraat, werden niet vergast op saaie verhalen. Nee, Jack lardeerde het met de nodige humor en anekdotes.

Pas tegen het eind van de bijna anderhalf durende bijeenkomst kreeg ik het gevoel dat ik even in Jacks ziel kon kijken, toen hij vertelde wat 4 mei hem doet. “Dan zie ik mijn kennissen die de oorlog niet hebben overleefd voor me”, sprak hij licht geëmotioneerd. “En ik voel iets in mijn ooghoeken.”

Vervolgens pakte hij weer eens ouderwets uit tegen de bromfietsers, de autorijders en de kwebbelaars die zich niets van de twee minuten stilte aantrekken. Want ook dat is Jack Kooistra, een soms zwart-wit redenerende knorrepot.

Tachtig procent van de Nederlanders vindt dat de dodenherdenking niet moet verdwijnen, blijkt uit onderzoek van Maurice de Hond. Gelukkig, want als je leest dat er elk weekend wel ergens in Nederland een relletje is dat terug te leiden valt op een of andere vorm van rassenrellen, dan slaat de schrik je om het hart. Hebben we dan toch niets geleerd?

Vanavond hijsen we de vlag halfstok en staan we met zijn allen bij het standbeeld bij de Grote Kerk aan het Oud Kerkhof. Het wordt prachtig weer, zegt Piet Paulusma, het wordt dus druk. Pommeranten dragen kransen, particulieren tuiltjes en kinderen zullen een beetje giechelend hun bloemen neer leggen en wat houterig “front” maken, omdat ouderen dat ook doen.

Dat giechelen is niet erg. Belangrijker is dat die jongens en meisjes hebben meegekregen dat we een keer per jaar stil moeten staan bij al die mannen en vrouwen die voor onze vrijheid en voor de democratie zijn gesneuveld. Waar en wanneer ook ergens ter wereld. Want we gedenken immers niet meer alleen de oorlogsslachtoffers van 1940-1945.

Een paar uur later is het 5 mei. Bevrijdingsdag. Voor ambtenaren en andere speciale groepen uit de samenleving een vrije dag; anderen zijn gewoon aan het werk. Het enige dat zij meekrijgen is de vlag die thuis of bij de baas de hele dag in top is.

Jack had wel een beetje gelijk toen hij zijn mening over die dag kort en krachtig formuleerde: “5 mei zegt mij geen moer”.


Sportman fan de ieu

1 maaie 2006 - Der ha oant no ta mar 4.000 besikers by de film "Sportman fan de Ieu" west. En, dat wurdt der daliks by sein, de film "Nynke" hat folle mear besikers lutsen. De Sportmanfilm hat yn mear as 30 bioskopen te sjen west, no noch mar yn 5 yn Fryslân en 1 yn Amsterdam. Ik haw efkes op de side fan Cine Sneek sjoen en hjir draait de Sportman yn alle gefallen de kommende wike noch.

Ja, it is fansels spitich dat it sa rint mei dizze film. Ik ha him sjoen en ik fûn him net min, mar ek net bêst. Der sieten my tefolle ûnwerklike ferbannen yn. Dat dagen lang pealsitten, dy frjemde strapasten fan de anargisten yn de 50-er jierren fan de foarige ieu, it kaam my by it sjen wat frjemd oer. Mar foar it oare: der sitte prachtige bylden fan Fryslân en it Fryske wetterlân yn.

Dochs pakt it publyk de film net op. Wat soe derfan de reden wêze? Troch wat ik hjirfoar skreaun ha, kin it net komme, want dat ûndergiet men pas as men de film sjocht.

Litte wy ris in fergelyk meitsje tusken "de Dream", "Nynke" en de "Sportman". De eftergrûnen fan de earste twa sprekke noch hyltiid oan. Wy kinne allegearre de sosjale striid yn de feanterijen yn de tiid fan Domela Nieuwenhuis en de Hegerhûssaak is yn Fryslân ek net ûnbekend. De media sprongen der ek mear op yn as bij de "Sportman".

Dat wie ek it gefal mei "Nynke". De skriuwster Nynke fan Hichtum, dêr't de film oer giet, is bekend fan boeken lykas de Priiskeatser (Jelle fan Sipkes Froukes) en Afke's Tiental. Boppedat giet it ek oer de ferneamde politikus Pieter Jelles Troelstra.

Regisseur Pieter Verhoeff, dy't foar "De Dream" en "Nynke" ferantwurdlik wie, spruts ek mear oan. Hy is yn bepaalde rounten beter bekend as regisseur Micha Alexander, dy't de sjoggers earder ferbinne oan "All Stars" en "Feestje". En it folk dat nei dy tv-searje search en op dy film ôfkaam, is neffens my in oare doelgroep as dêr't Pieter Verhoeff foar wurket.

Dan is der ek noch de reklame dy't foar de film makke is. As ik de radiospot yn 't sin weromhelje, dan is my allinnich bybleaun dat Riemer van der Velde en Henk Kroes der oan meidogge. En Heinze Bakker waard ek noch neamd. Mar komme de minsken op dy sabearre akteurs ôf? Miskien hienen better njonken de haadrolspilers de akteurs fan Tryater neamd wurde kind. Hja roppe yn Fryslân mear o ja's op.

Spitich, mar oan de oare kant, de flop fan "de Sportman" jout oan dat de Frysktalige film no ek folwoeksen wurden is. Want yn de "Hollânske" filmwrâld hearre flops der gewoan by. En ek de bêste Fryske films binne fansels dy films dêr't je net om de taal mar om it ferhaal hinne gean.