Terug naar de voorpagina...

Wat een ge…k bij de gemeente…

29 december 2014 – Vergeef mij het woord dat in de kop ontstaat als je de stippeltjes tussen de ‘ge’ en de ‘k’ invult. Maar na lezing van het bericht vanmorgen in de Leeuwarder (afgedrukt onder de kop ‘Súdwest sluit peperduur stationstoilet’) was het eerste wat in mij opkwam ‘Wat een gezeik bij de gemeente…’.

Even het bericht kort samengevat: Op het Stationsplein in Sneek staat een toilet. Daarvan wordt weinig gebruik gemaakt. Jaarlijks tussen de duizend en de tweeduizend mensen legen er de blaas. Daarvoor betalen ze twee kwartjes (=50 eurocent; ik ben nog van de florijnengeneratie).

Het deponeren van het vocht de gemeente zo’n 9 euro en 50 cents kost. Dat kan gemakkelijk worden uitgerekend want de gemeente betaalt 18.500 euro per jaar aan huur voor deze voorziening.

Laat de mensen die zo nodig moeten, maar naar de Daaldersplaats gaan, laat de gemeente de krant weten. Het hotel-restaurant tegenover het station vraagt momenteel 35 cent voor een bezoekje aan de toiletten. En bij een kopje koffie is het gratis.

Uit betrouwbare bron weet ik dat de toiletpartij van de Daaldersplaats verbouwd gaat worden, dus zullen de tarieven ook daar gaan stijgen. Vijf tot tien klanten van het spoor wippen dagelijks langs, aldus de LC.

Wat gaat er straks gebeuren? U voelt het al aan uw water: het wildplassen gaat de kop opsteken. En daar moet handhavend tegen worden opgetreden. Dus wordt het korps toezichthouders uitgebreid en dat kost per persoon als je uitgaat van het minimumloon voor 2015 naar beneden afgerond 1500 euro. Dus per jaar 18.000 euro en dan reken ik nog niet eens de overheadkosten bij de gemeente mee.

Hoezo bezuiniging? Of zit er iets anders achter? Wordt de toezichthouder straks uit het nog altijd groeiende leger werklozen geplukt?

Dus, wie straks met een volle blaas naar Stavoren of Leeuwarden wil reizen, wachte af tot hij of zij in de trein zit, want Hettinga heeft wel voor een toilet gezorgd. En nog gratis ook. Dat is service.

kaarten Er zal vast in het coalitieakkoord van Súdwest-Fryslân iets staan over servicegerichte gemeente. Het papier is immers geduldig, maar de blaas niet.

Naschrift:
Súdwest-Fryslân laat weten dat de gemeente de reizigers beslist niet verwijst naar de horecagelegenheden rondom het Stationsplein (dat is overigens alleen de Daaldersplaats). Dat is een suggestie van de verslaggever van de LC.

Mochten er geen calamiteiten de komende dagen gebeuren, dan was dit de laatste blog van 2014. Frou D. en de Opregte Sneeker wensen u een goede jaarwisseling.
(En hartelijk dank voor de vele kaarten met kerstwensen en dito op Facebook en su.)


Op ‘e strún door koud Sneek…

28 december 2014 - Wie zijn er zo gek om op een zaterdagavond in december acht kilometer door Sneek te lopen? En dat terwijl er vorst wordt verwacht? Frou D. en ondergetekende plus nog ruim 650 andere ‘fanaten’! Om wat kerstkilootjes kwijt te raken? Met de rijkelijk vloeiende glühwein was daar weinig kans op.

koperen kees Ik meende altijd dat 'strune' zo maar wat rondlopen was, maar raadpleging van het Grut Frysk Wurdboek leerde mij dat het staat voor ‘rondlopen om iets van je gading te vinden’. De tweede omschrijving is fraaier, al heeft die niets met een wandeltocht te maken: ‘het begluren van een vrijend paartje en dan die wat plagen’. Helaas, we kwamen geen vrijende paartjes tegen.

De organisatie van ‘Sneek op ‘e strún’ was in handen van de Rotaryclub Sneek, die volgend jaar 75 jaar bestaat en met deze activiteit op het lustrum vooruit loopt. De opbrengst, want meelopen was uiteraard niet gratis, is bestemd voor de stichting Leergeld, die kinderen willen helpen aan activiteiten mee te doen als de ouders die niet kunnen betalen.

martinikerk Zoals bekend wordt Rotary gevormd door mannen en vrouwen die hun steentje bij willen dragen aan het oplossen van de noden der mensheid. Maar doorgaans zijn het ook lieden die een zekere status in de maatschappij hebben, in de gezondheidszorg, de overheid en niet in de laatste plaats de middenstand.

In uptempo werd het kantoor van Snakeware bekeken. Tja, op de digitale snelweg gaat het immers ook snel. Aan verschillende met name horeca-etablissementen werd een bliksembezoek gebracht: aan de Stadsherberg, de Walrus en Neighbours. Maar omdat er naast wandelen ook een cultureel accent aan de tocht werd gegeven, mocht onder meer T-Brass in het Advendogebouw de kuierders opwarmen en vermaken.

ballet Op verschillende plaatsen in de route stonden musici en de onderste verdieping van de parkeergarage Boschplein herbergde een dansgroep. Dat de eerste wandelaars sommige artiesten ‘oer it mot’ kwamen, was verklaarbaar door het hoge tempo dat de kou opriep. Vermakelijk was te zien dat de paniek toesloeg bij sommige enthousiaste Rotarians die het juist op die plekken tot in de puntjes wilden regelen.

Over de Waterpoort ging het, langs de achterzijde van Theater Sneek, tussen de lichtjes door in het Wilhelminapark en (een ‘macaber’ hoogtepunt) over het duistere kerkhof langs de urnenwand naar de Korte Vreugde. In het tunneltje van de Overweg werd een oliebol uitgereikt. Aangeboden door Veenema Food. Een enkeling kon het niet laten een link te leggen met de brandstoffenhandel van de gebroeders met dezelfde naam. ‘Een oliebol gebakken in biodiesel, hoop ik.’

apotheker en veenstra Als laatste culturele punten stonden de Martinikerk en de Noorderkerkzaal op het programma. Waarna iedereen zich kon opwarmen in het Atrium, ook burgemeester Hayo Apotheker en fractievoorzitter Johan Feenstra van de Partij van de Arbeid, zo meldde onze medewerker Vorkenstam.

In ‘Sneek op ‘e strún’ werkten Rotary Sneek en kunstencentrum Atrium samen. Docenten en leerlingen van dit centrum traden op verschillende plaatsen langs de route op. Rotary werkte al vaker samen met dergelijke culturele toppers.

Liefhebbers van glühwein kwamen volop aan hun trekken. Bij de Koperen Kees werd bijvoorbeeld wel een kleine bijdrage gevraagd, maar die kwam weer ten goede aan het goede doel. Bij het vertrek in de Veemarkthal vulden de dozen van de Voedselbank zich snel.

start Wie de leden van de Rotaryclub Sneek kent, en ik mag mij tot die groep rekenen, zal het opgevallen zijn dat buiten de organisatoren en hun hulpjes, weinig leden van club meeliepen. De organisatie zal dat niet erg gevonden hebben, want, zo is daar de mores, ook als je niet meeloopt of –helpt, je zorgt er maar voor dat je een substantieel aantal deelnamekaarten verkoopt. De opbrengst daar gaat het immers om.


Wat een drukte zo met de Kerst…

23 december 2014 – Tsjonge, jonge, wat een drukte zo voorafgaand aan de kerstdagen. 'K was vanmorgen bij een grote supermarkt en daar kon je de k..t bijna niet keren. Het leek wel of alles gratis is, merkte iemand op. De boodschappenkarretjes stonden de vakkenvullers in de weg en daar tussendoor laveerde een jongedame die als een zoenoffer smakelijke koekjes serveerde.

En niet alleen in de winkels was het vol, ook op de weg. Frou D. meldde, nadat ze met de voiture even naar dochterlief was geweest, dat je amper de Leeuwarderweg op kon komen. Later kon ik het met eigen ogen nog zien, toen ik even een boodschap in het centrum van de stad moest doen.

Zondag was het ook al zo druk, zo druk heb ik het op een koopzondag de laatste tijd niet meegemaakt. Kwam dat door de kerstmarkt op het Grootzand? Die werd gehouden op de stille kant van de gracht. (Dit als tegenhanger van de Leeuwarder stille kant van de Nieuwstad.)

kerststalletjes Nou ja, laat ik niet lekskoaie, want het was de eerste keer dat dit evenement werd georganiseerd. Een prima initiatief overigens, zo te zien onder aanvoering van CumLaude. Maar op een paar kraampjes na leek het meer op een warenmarkt(je) dan op een kerstmarkt.

Met een sabeare Rudolph het rendier (Mama kijk, het beestje heeft zes poten, riep een meisje) red je het niet. En ook niet met een aantal duidelijke vrouwelijke Kerstmannen (dit op basis van hun frontjes) en een kerstkraam waarin het kindeke in de armen van Maria lag (maar die mag pas Eerste Kerstdag voor het licht komen). De kribbe was een sinasappelkistje.

Je ziet het ook aan de kranten dat het eind van het jaar nadert. De rijtjes van belangrijke gebeurtenissen en personen stapelen zich op en nog even dan brandt de traditionele Top 2000 weer los. Ik heb de nieuwe lijst nog niet gedownload, maar er zal zeker even worden stilgestaan bij Little help from my friends.

De Volkskrant besteedde er vanmorgen een hele pagina aan: het overlijden van Joe Cocker. Omrop Fryslân liet vandaag Bauke Algera, bekend evenementenorganisator, daarover aan het woord.

Cocker is 70 jaar geworden. Tien jaar jonger dan Udo Jörgens die zich deze week ook meldde bij Petrus. Het engelenkoor wordt steeds groter. En steeds meer muzikale helden uit mijn jeugd gaan heen.

Wie zong ook al weer “Je wordt ouder papa”? Ineens realiseer ik mij dat mijn moeder al weer twaalf jaar geleden in de vroege ochtend van de dag voor kerst overleed. De tiid hâldt gjin skoft.


Goeie Sippy, goeie in leafde…

20 desimber 2014 – Somtiden tinkt immen dy’t âlder wurdt, bestiet it libben no út it nimmen fan ôfskied? It komt miskien wat mankelyk oer, mar dat past wol by de lêste dagen fan it jier, is 't net sa.

Sa hawwe Frou D. en ik nei de ien nei lêste foarstelling fan In Leafde west, dêr’t Frou D. har suster de haadrol yn hat. Fansels hienen wy dy foarstelling al ris sjoen, de premiêre yn Theater Sneek en Frou D. ek al in pear dagen derfoar by in try-out.

Tongersdei hawwe wy der in kulturele dei fan makke. Earst nei’t Grinzer Museum foar de útstalling oer de keunstsamlings fan de foarsten fan Dresden yn de 17de en 18de ieu. Mar noch aardiger wiene de objekten fan Nacho Carbonell en Maartje Konstanje.

einekuorrenBenammen Carbonell hat prachtige objekten makke. Op de foto in pear ‘einekuorren’. Mar dat binne it net. Yn dy op de foargrûn is bygelyks in bêd makke. Dy op de eftergrûn hat in ljedder nei in romte boppeyn.

Jûns nei de foarlêste In Leafde. De Tryaterseal wie útferkocht, der wie gjin stoel mear frij. Yn fergelyk mei de premiêre begjin oktober wie de foarstelling echt groeid. Logysk, sei regisseur Jos van der Kan tsjin my. De trije (Eelco Venema, Joke Tjalsma en Nynke Heeg) binne no echt op mekoar ynspiele. ‘Waarom dacht je dat cabaretiers zoveel try-outs hebben?’

in leafde Nei ôfrin fan de foarstelling hawwe wy noch in skoftke neipraat mei de spilers, mar ek ha’k efkes mei Hilly Harms werom sjoen op de tiid dat wy mekoar tsjinkamen yn de studio fan Omrop Fryslân oan de Grienewei yn Ljouwert. Sy wurke mei oan de legindaryske skoalradioprogramma’s fan Cees Bijlstra, krektlyk as oaren dy’t oan Tryater ferbûn wienen, lyk as Freerk Smink en Rinze Westra.

In dei earder as ús ôfskie fan In Leafde, wie ik útnoege by de ôfskie dat Omrop Fryslân redakteur Sippy Tigchelaar oanbea. Nei 37 jier hat Sippy programma’s lyk as Buro de Vries (sneintemoarns) daach sein.

Ik ha yn de jierren dat ik by de Omrop wurke, in soad mei har gearwurke. Under oaren by it skûtsjesilen, mar ek doe’t sy bedriuwsreportaazjes makke foar it programma op de woansdeitemoarn dat ik presentearde.

Der wiene in tal gasten frege om wat oer Sippy te sizzen. Mart Smeets kaam fan Hilversum út efkes del, Rein Jonker kaam op de tekst oer de Alvestêdetocht fan 1985 (22 jier nei dy fan 1963) en no hast 30 jier ferlyn.

Dat der omtinken oan it skûtsjesilen jûn waard, wie fansels logysk. Sippy waard sels fanwege dy skûtsjesilerij lid fan fertsjinste fan de SKS en earelid fan de IFKS en boppedat keninklik ûnderskieden. ‘Side-kick’ Klaas Jansma fertelde it ien en oar oer harren gearwurking en dat wiene fansels in soad anekdotes.

douwe en sippy Mar as ferrassing foar Sippy kaam ek Douwe Visser fan de Sneker Pan del. It skip lei yn Lelystêd, Visser fear noch mei sân nei in nije wenwyk dy’t oanlein wurdt, mar hy wie graach nei Jorwert kaam om Sippy te earen en om efkes mei in tal kunde by te praten.

Hy kaam tusken Geartsje de Vries en Sippy (rjochts) op de bank te sitten. Ik ha doe snel de telefoan út de bûse helle om it taferieltsje fêst te lizzen. Technysk is it net de bêste plaat, mar hy kin der mei troch.

It is it oare jier 25 jier lyn dat ik my festige as freelancer, mar woansdeitejûn hie ik dêr yn it Wapen van Baarderadeel net it gefoel dat it al wer sa lang lyn wie dat ik net mear yn fêste tsjinst by de Omrop wie. It wie hast suver as dat ik in pear dagen earder de doar ticht dien hie, sa ‘gewoan’ wie it praat mei de minsken fan doe.

Doe’t ik op hûs oan gie tocht ik, soksoarte fan jûnen sille der noch wol mear komme.


Hoe (semi-)overheden omgaan met...

16 december 2014 – We hebben de afgelopen weken weer kunnen zien hoe de over ons gestelde organen (en hun afgeleiden) met elkaar omgaan. Gelukkig was Súdwest-Fryslân (nog) niet bij de ene kwestie betrokken, maar bij de andere wel.

In het laatste geval heb ik het natuurlijk over de windenergie waarover de Provinciale Staten morgen een besluit gaan nemen. Ik las in de krant dat Friese Koers van ons aller Sneker Jelle Hiemstra uit de oppositie tegen het voorstel van Gedeputeerde Staten was gestapt.

Eerlijk gezegd verbaasde die stap mij niet, want Hiemstra heeft ooit de VVD gedag gezegd omdat hij (naar verluidt) door de partijleden te laag op de verkiezingslijst voor de gemeenteraad was gezet. Daarna zocht hij het heil bij Geert Wilders c.s., werd gekozen in provinciale staten, maar verliet de PVV omdat hij het ook daar niet meer zag zitten.

Hiemstra speelt nu een machtspelletje, want hij wist dat hij de oppositie aan een meerderheid van een stem hielp. De leraar economie heeft allang berekend hoe hij maximale winst uit zo’n situatie kan halen. Als eenling moet je immers linksom of rechtsom je verkiezingsbeloften waarmaken.

Maar aan machtsspelletjes zit altijd een risico. Het kan zich ook tegen je keren. Bij Hiemstra dreigt dat grote gevaar: zowel de voor- als de tegenstanders zullen hem zijn ‘verraad’ inwrijven, vooral straks in de campagne voor de statenverkiezingen.

Ze zullen er op wijzen dat Friese Koers qua politieke betrouwbaarheid geen frisse koers is en dat breekt Hiemstra zeker op. Als ik Hiemstra was, zou ik maar na gaan denken over het afscheidscadeau. Een onderscheiding zit er nog niet in. Daarvoor is hij te kort in de politiek actief.

De andere kwestie waar ik in het begin van dit verhaal op doelde, is de affaire wel of geen vluchtelingen in Mooi Gaasterland in Rijs. Wat heeft de Opregte Sneeker daarmee? Als verslaggever van de Sneker krant ben ik vaak op dat complex geweest, familie heeft daar gewerkt toen het nog een kindertehuis was en de laatste jaren verkeerde ik enkele weken in de naaste omgeving van het markante gebouw.

De inzet van de strijd was de leefbaarheid in het dorp dat louter woningen, campings, hotels en restaurants kent (plus een naar Frou D. vernoemde snackbar). Voor boodschappen en andere voorzieningen ben je op Bakhuizen, Balk of Oudemirdum aangewezen.

En in dat dorp van een krappe 200 inwoners wilde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (kortweg COA) rond de 500 vluchtelingen huisvesten. Op het terrein van Mooi Gaasterland moesten tijdelijke gebouwen komen om deze mensen op een fatsoenlijke manier te huisvesten.

Het dorp protesteerde, de gemeente Friese Meren schoot in de stress, het COA wilde zijn zin doorzetten. Bij het COA redeneerde men: COA’s wil is wet, om de naam te parafraseren van het legendarische radioprogramma waar wij als kinderen mee zijn opgegroeid.

Het heeft lang genoeg geduurd voordat het COA “belies joech”. Pas toen de gemeenteraad van Friese Meren (u weet wel die samensmelting van Lemsterland, Skarsterlân en Gaasterlân/Sleat, ooit beoogd fusiepartner van Sneek) de hakken in het zand zette, ging het college van Arie Aalberts (was hij niet voorzitter van een grote zuivelcoöperatie voor hij burgemeester werd?) om.

Er zal nu in de Friese Meren gezocht worden naar alternatieve locaties voor de opvang van vluchtelingen. Bij Kippenburg, tussen Balk en de afslag naar Oudemirdum, is enkele jaren geleden de grasdrogerij tegen de vlakte gegaan, hier ligt een kale ruimte waar de tijdelijke gebouwen kunnen staan. Daar vlakbij ligt de Wyldemerk waar Belgische vluchtelingen (W.O.1), werklozen (midden 20ste eeuw) en Molukkers (“gevlucht” uit ons voormalige Nederlands Indië) ondergebracht zijn.

Er is echter nog een probleem dat opgelost moet worden. Tom Genee had Mooi Gaasterland gekocht om er een groot recreatieproject van te maken. Toen de projectontwikkelaar hoorde van de plannen van het COA kreeg hij eurotekens in de ogen en bood hij Mooi Gaasterland bij het COA, althans volgens de media.

Nu staat hij met lege handen en dreigt hij met een schadeclaim van miljoenen euro’s. Er zou immers een getekend contract liggen en dus moet het COA met een schadevergoeding voor de gederfde huurinkomsten over de brug komen. Het COA zal bij de rechter zeggen: wij wilden wel, maar het dorp en de gemeente niet... en vervolgens de claim op het bordje van de Friese Meren leggen.

Het machtsspel is dus nog niet voorbij. En wie wordt straks de dupe van het gedrag van de projectontwikkelaar, van het COA en van de gemeente? De burger, want de schadevergoeding moet uit de buidel van een (semi-)overheid worden betaald. En wie vullen die buidel? Juist.


We hebben overal verstand van…

Zaterdag 13 december 2014 – We hebben overal verstand van. Tenminste die indruk krijg ik als ik sneup in de reacties bij berichten die op Facebook zijn geplaatst.

Neem bijvoorbeeld het effect wat een foto had die Dirk van der M. plaatste op “Sneek se het ut weest”. Het is een besneeuwd landschap, genomen van wat nu het Harinxmaland heet, in de richting van de Zwette en het Zwettebos. Jammer dat dit uitzicht door de nieuwe bebouwing verdwenen is, vond Dirk.

De reacties die op deze verzuchting volgden, varieerden van: tja, toen men met de plannen begon, werd gedacht dat er meer sociale woningen moesten worden gebouwd, tot de beschuldigende vinger in de toenmalige wethouder Jan Bargboer.

En tegen dat laatste maakt dit oud-lid van de gemeenteraad van Sneek ernstig bezwaar. Het was niet Jan Bargboer die tot het plan besloot, het was de raad in grote meerderheid. (Ik vraag me zelfs af of het plan wel uit de koker van Bargboer kwam.) Toen de eerste paal de grond in ging, was overigens Gea Akkerman wethouder en verantwoordelijk voor het Harinxmaland.

In de jaren dat de plannen voor het Harinxmaland werden gemaakt, was dit de locatie die de natuur rond Sneek het minst aantastte. Er is toen ook de garantie gegeven dat er een grote strook land vrij zou blijven tussen de deze uitbreiding en Scharnegoutum.

Ik volg Facebook al geruime tijd en ben er onderhand wel achter dat er heel wat wordt geleuterd en zonder enig onderzoek wordt geplaatst door amateur-historici of mensen die menen dat laatste te zijn. Dat is tot daar aan toe, maar als dat leidt tot publicaties vol fouten, dan is dat bijzonder jammer.

Dezelfde Dirk van der M., die met zijn foto de aanleiding was tot mijn bovenstaande ontboezeming, plaatste ook (een kopie van) een artikel uit de Leeuwarder Courant waarin wordt beschreven dat Facebook straks per 1 januari met al je persoonlijke gegevens op de loop gaat.

Dirk kondigt aan dat hij Facebook gaat verlaten en dat heeft tot gevolg dat ‘Sneek su het ut weest’, het weerbericht en de foto’s uit Dirks oude doos gaat missen. Dat het weerbericht niet meer op “Su het…” te lezen zal zijn, daar valt mee te leven.

Laten we wel zijn: een weerbericht hoort helemaal niet thuis op een ‘historie’-site. Een weerbericht ziet immers per definitie vooruit en niet terug in geschiedenis (al beginnen sommige radioweermannen vaak met hoe het was).


Hoe komt het met het lezerspubliek…?

Woensdag 10 december 2014 - Als de aanwezigen dinsdagavond bij de lezing van Cees Fasseur kenmerkend zijn voor het doorsnee lezerspubliek van nu, dan ziet de toekomst er voor het gedrukte boek somber uit. De 'grijze plaag' overheerste in de Sneker vestiging van boekhandel Van der Velde; jongeren lieten zich niet zien. De aanwezigheid van Henk van der V. bracht de gemiddelde leeftijd op een acceptabel niveau.

gerbrandy De biografie die Fasseur schreef van 'ús' Pieter Sjoerds Gerbrandy is vanzelfsprekend van een andere orde dan de boeken van bijvoorbeeld Bert Wagendorp, ook onlangs te gast bij Van der Velde. Wagendorp spreekt de jongeren meer aan. Maar voor wie geïnteresseerd is in de Nederlandse en ook de lokale geschiedenis, iss Fasseurs verhaal verplichte kost.

Ik wil niet generaliseren, maar het viel mij op dat bij sommige aanwezigen de kennis van Sneek niet al te groot is. De vraag van Fasseur of in Sneek ook een straat naar Gerbrandy is vernoemd, deed de nodige wenkbrauwen nadenkend fronzen en leidde zelfs tot discussie. Gelukkig kon ik iedereen uit de droom helpen; ik heb ruim 18 jaar in de mr. P.S. Gerbrandystraat hier ter stede mogen wonen.

onthulling Wat mij ook verbaasde, was de anekdote die een als knappe Sneker kop bekend staande (oud-)leraar debiteerde. Koningin Juliana zou in oktober 1976 de onthulling van het beeld van Gerbrandy op het Schaapmarktplein verzorgen, zo vertelde hij. In het gemeentehuis was voor die gelegenheid een speciaal toilet gebouwd, memoreerde hij met de nodige stelligheid. Gelukkig werd in dat toilet op tijd een groot wespennest gevonden.

Dit verhaaltje moet maar even worden gecorrigeerd. Het toilet was niet speciaal voor het bezoek van de vorstin gemaakt, het was een bestaand toilet in de toenmalige kleine raadszaal. Dat er een wespennest zat, is wel waar. Maar goed, ook Fasseur gaf voorbeelden van anekdotes die aan Gerbrandy zijn toegeschreven, maar in werkelijkheid een andere bron hadden. De foto van de koningin bij het beeld, komt uit de beeldbank van de voormalige gemeente Sneek en is volgens mij gemaakt door Ger Dijs.

Voor degenen die de biografie al hadden gelezen, had Fasseur weinig nieuws in petto. Hier en daar werd iets van de achtergronden verduidelijkt. Al met al was het een genoeglijke avond.

gideon Ik kocht de biografie van Gerbrandy enkele maanden geleden tegelijk met een ander 'biografisch' boek. Daarin probewrt vader Alex van Ligten het overlijden van zijn zoon Gideon te begrijpen. Het kreeg de titel 'Vertalen van verdriet' mee.

Parallellen tussen dit werk en dat over Gerbrandy zijn er nauwelijks of het zou moeten zijn dat in de levens van zowel dominee Van Ligten als Gerbrandy het geloof en bijbelteksten de rode draad vormen.

Door de directheid deed het boek over Gideon mij evenwel meer dan het afstandelijke werk over onze minister-president van de Londense regering in de Tweede Wereldoorlog. Gideon las ik in één ruk uit; Gerbrandy's leven boeit in fasen.


Na de luim van Sint
de ernst van Agnes van God…

Maandag 8 december 2014 - Het applaus klaterde zondagmiddag door de foyer van ons theater als Noortje Herlaar zich naar het spelersbusje van "Agnes van God" spoedde. Ze werd er verlegen van. De nazittende bezoekers klapten voor haar nog harder dan voor Willeke van Ammelrooy en Eva van de Wijdeven, die de beide andere rollen speelden in dit indrukwekkend toneeldrama.

Herlaar, bekend van de musical "Mary Poppins" en de tv-serie "Moeder, ik wil bij de revue", liet zich in dit stuk van een heel andere kant zien. Nu eens geen comédienne, maar een actrice die het publiek tot tranen weet te beroeren. En echt niet alleen omdat zij, de novice, zo engelachtig kan zingen.

In "Agnes van God" gaat het over het onderzoek dat een psychiater instelt naar de geestestoestand van de jonge non, die in het klooster een kind baart dat vervolgens dood in een prullenmand wordt gevonden. Maar niet alleen daarover. Er zijn ook parallellen met het levensverhaal van de moeder-overste (Van Ammelrooy) en de vertellende onderzoekster (Van de Wijdeven).

wijdeven Mij fascineerde vooral de diepere achtergrond van het stuk. Hoe verbeeldt je de 'strijd' tussen de ratio (het verstand) en het geloof (in de onbevlekte ontvangenis, het overal de hand van God en de engelen in zien)? De rationele wetenschapper gaat twijfelen, de moeder-overste (symbool van het geloof) stelt dat hoe meer je weet hoe meer vragen je hebt (een conclusie die ooit ook door de gereformeerde hoogleraar en kerkgeleerde Harry Kuitert is getrokken).

Uiteindelijk vermoordt de ratio de onschuld, waar de novice voor staat. Haar geloof knakt als onder hypnose de wandaden van haar moeder aan het licht komen. Zij zingt niet meer als een engel, maar alleen nog een volksliedje.

Na "In Leafde" van Tryater ("The Bridges of Madison County") is "Agnes van God" het tweede op een film gebaseerd toneelstuk dat ik dit seizoen heb gezien. In beide gevallen zie je terug dat een regisseur grote keuzes heeft moeten maken. Op toneel kun je immers minder doen met de omgeving als op het witte doek.

In "Agnes van God" werkt het sobere decor met slechts een nonnencel bijzonder fraai. Vooral in combinatie met de belichting, dat het hemelse wit en blauw uiteindelijk afwisselt met het helse rood. Soberheid, ingetogen spel en fraaie lichtplannen, hoe mooi kan toneel zijn. (Foto Roy Beusker)

En hoe afwisselend een weekend: een sinterklaasfeest met verrassende gedichten, met familie en vrienden. En dan is het weer maandag. Er ligt nog een schilfertje ijs in de sloot, de hagelsteentjes geselen de straat. Het lage zonlicht is fel en hard.

Met de slaap nog in de ogen en in het hoofd breng je de vuilcontainer naar de verzamelplaats. Even later een attente buurman aan de telefoon. Je hebt de verkeerde bak aan de weg gezet. Je haalt hem terug en kijkt spiedend rond. Gelukkig, niemand ziet dat je de bak mee terug neemt. Hoop je…


Hoe de VVD achter de schermen opereert….

Woensdag 3 december 2014 - Er doet zich de laatste tijd een opmerkelijk fenomeen voor. Prominente VVD"ers proberen buiten de politieke kanalen om druk uit te oefenen op de volksvertegenwoordigers. Dat was een publiek geheim, maar sinds kort is het helemaal publiek en geen geheim meer.

Staatssecretaris Fred Teeven (VVD) belt met burgemeesters van gemeenten waar verzet is tegen de komst van een opvangcentrum voor vluchtelingen (ik noem het met opzet geen asielzoekerscentrum, omdat het niet om die categorie mensen gaat). Dat Teeven dit doet is al door verschillende burgervaders bevestigd, onder meer door Arie Aalberts van de Friese Meren in de gang van zaken rond Mooi Gaasterland in Rijs.

Nu komt onze eigen Commissaris des Konings John Jorritsma (ook VVD) "in opspraak" in de windmolensoap. Hij heeft zondag een lang telefoongesprek gevoerd met minister Henk Kamp, zo schrijft Atze Jan de Vries vanmorgen in de Leeuwarder Courant. Overigens deed dit nieuwsfeit gisteravond al de ronde tijdens het Politiek Café van D66 in Onder de Linden in Sneek. (Van oud-Scharnegoutumer De Vries wordt in de wandelgangen van het Provinciehuis gezegd dat hij het besprokene in een geheim overleg een kwartier later in de LC kan publiceren.)

Dinsdag heeft Jorritsma de fractievoorzitters van de partijen in de Provinciale Staten bijeengeroepen om hen duidelijk te maken dat hij (Jorritsma) bezorgd is "dat wij de werkelijkheid niet benaderen", aldus citeert de LC. Ik laat die "werkelijkheid" hier voor wat het is, want die kan op verschillende manieren worden uitgelegd. Jorritsma heeft de politici verzekerd dat hij ver blijft van de inhoud van de besluitvorming, maar dat hij het telefoontje heeft gepleegd in zijn rol "als voorzitter en mijn verantwoordelijkheid als beleidscoördinator".

Politiek gezien is Jorritsma zijn boekje te buiten gegaaan. Hij is in de eerste plaats CdK. Hij is al zodanig door de Kroon benoemd en dat betekent dat hij, als voorzitter van de Provinciale Staten, boven de partijen dient te staan. En in de besluitvorming neutraal moet blijven.

Hij noemt zichzelf beleidscoördinator en dat betekent dat hij zich met de voortgang van de zaken mag bemoeien, maar niet met de inhoud, niet met de punten waar het om gaat. Door het plegen van dit telefoontje met minister Kamp en het doorgeven van de inhoud en de "uitkomst" van het gesprek aan de fractieleiders, beïnvloedt hij de besluitvorming echter wel degelijk.

Voor zijn positie als voorzitter van het college van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten kan dat gevolgen hebben. Mocht het komen tot een motie van afkeuring of in het uiterste geval tot een motie van wantrouwen tegen het bepaalde gedeputeerden of het college, en die zouden daarop aftreden, dan wordt Jorritsma in hun val meegesleurd omdat hij zich door het telefoontje met Kamp politiek verbonden heeft aan hun lot.

Je kunt van zijn voorgangers zeggen wat je wilt, maar Wiegel, Hermans en Nijpels zouden als CdK voorzichtiger hebben geopereerd. Maar dat waren dan ook mensen die geschoold waren in de politiek. Jorritsma was voor zijn komst naar Friesland directeur van de Ontwikkelingsmaatschappij in Brabant.