Terug naar de voorpagina...

Water, alles draait om water…

23 September 2014 – Mijn leraar biologie, de grote kleine man dr. J.P. Otto van de Leeuwarderweg, leerde het ons al: de mens bestaat voor het grootste deel uit water. En is afhankelijk van water. Je kunt een hele tijd zonder voedsel, maar water is onze belangrijkste voedingsstof en daar kun je maar een paar dagen zonder.

pijp De dag van vandaag stond voor een groot deel in het teken van water: een bezoek aan het Woudagemaal in Tacozijl bij Lemmer. Morgen wordt het gemaal op stoom gebracht, zaterdag is er open dag en vandaag kwam het Frou D. en mij het beste uit om er op de fiets op af te gaan.

Imponerend de grote stoomketels, de machines en de pompen. Als extraatje een verhaal van een deskundige gids. Ik was in het verleden een paar keer in het gemaal geweest voor een reportage, maar hoorde weer nieuwe feitjes.

We begonnen in het bezoekerscentrum, waar ik nog nooit geweest was, en waar je een beetje basiskennis over het beheer van de Friese boezem bijgebracht werd. Overigens, het Woudagemaal kan in twee dagen de Snitser Mar leegpompen.

De immense toren bij het gemaal (60 meter hoog) deed me even denken aan de toren van onze Waterpoort, die gisteren weer van een windvaan werd voorzien. Vrijdag was de Friese wereldpers al naar de Kolk gekomen, onder aanvoering van onze eigen Jan Douwe Gorter, om de herplaatsing van het 'gekneusde haantje' mee te maken.

windvaan Helaas, het bleef bij de overhandiging van de windvaan aan wethouder Mirjam Bakker. De toren stond immers nog in de steigers en dus was de diefstaldreiging te groot. De knapen van een of andere geitenfokvereniging uit de Friese Zuidoosthoek (hier worden dergelijke clubs gewoon zuipketen genoemd) mochten al in de startblokken staan om torenspits tot topper van een oudejaarsstunt te bombarderen.

Ja, dergelijke momenten werpen hun schaduwen immers(ver) vooruit. Kijk maar eens in de supermarkt. Daar ligt het Sinterklaassnoepgoed al weer gereed. En dat terwijl de herfst amper is begonnen en in de bossen nog maar weinig bladeren de grond bedekken. Nog even en dan is het 1 oktober, dat wel, en dan moet het Woudagemaal weer stand-by staan om zodra het nodig is, het Friese water naar het IJsselmeer af te voeren.

Cultureel werelderfgoed in stand houden kost veel geld. En daar moet minister Dijsselbloem voor zorgen. Hij was zondag op missie in het Gesprek van Sneek en werd daar door partij- (en oud-fractiegenoot) Jacques Monasch op de korrel genomen. Ik kon er niet bij zijn. Mijn excuus? BBHH.

dijsselbloem Prominente Sneker Wouter van der Kam, de directeur van het Antonius ziekenhuis, die per 1 oktober naar Zaandam vertrekt, was zeker ook een goede gast geweest. Onder zijn leiding is de rol van het ziekenhuis op bijvoorbeeld toeristisch gebied groter geworden, denk maar eens aan de waterambulance.

Vandaag kreeg ik een persbericht dat zijn opvolger, de nieuwe, tijdelijk voorzitter van de Raad van Bestuur zeg maar de algemeen directeur, bekend is. Gerlach Cerfontaine, oud-directeur van de Schiphol Groep en volgens zijn CV ook gepokt en gemazeld in de wereld van de gezondheidszorg.

cerfontaine Een Schiphol-man naar het Antonius? Zo gek is dat niet. Vandaag is immers het afscheid van de Search and Rescue van de vliegbasis Leeuwarden begonnen. Minister Jeanine Hennis-Plasschaert, de collega van Dijsselbloem op defensie (en Dijsselbloem als man die op de centen past) vindt het patiëntenvervoer van de eilanden naar ziekenhuizen op de vaste wat, geen taak meer voor luchtmacht.

Het wordt dus een private aangelegenheid. Gaat het Antonius daar nu een rol spelen? Wordt op de helihaven bij de rondweg straks permanent zo'n SAR-toestel gestationeerd? Waarom laat je anders iemand uit Utrecht, iemand die weet hoe een luchthaven moet worden gerund, voor de leiding van het ziekenhuis opdraven? De enige andere reden die ik kan bedenken is, dat zijn partner vele jaren in Sneek woonde. Maar of dat de doorslag heeft gegeven? Het zal niet de eerste keer zijn dat zo'n (tijdelijke) benoeming een politieke achtergrond heeft.


Kleinkunst met een hele grote K…

21 september 2014 – Toegegeven, ik ben vanaf zijn allereerste programma, Harlekijn, een grote fan van Herman van Veen. Niet alleen vanwege zijn steeds weer nieuwe vertolkingen van zijn liedjes, zoals 'Als liefde zoveel jaar..', 'Hilversum Drie', 'Suzanne' en zoveel andere, maar ook vanwege zijn cabareteske talenten.

herman van veen Het jongste is van Herman af. Hij wordt zeventig. Ik verwachtte zaterdag dan ook een bezadigd programma met veel flashbacks, maar daarin werd ik gelukkig teleurgesteld. Op het podium van Theater Sneek stond een kleinkunstenaar met een grote K, die een verfrissend, on-Nederlands programma neerzette met, op een kleine inzinking na, louter hoogtepunten.

Momenten van ingetogen liedjes, veelal met de dood als thema, werden afgewisseld met uitbundig teruggrijpen op evergreens als Buona Sera van Louis Prima, van Glenn Miller en toch weer een heel nieuwe versie van Rozengeur. Alle lof voor de begeleidende band.

En vervolgens juweeltjes van 'conferences', bijvoorbeeld over vader Van Veen die gek was op alles waar kunst voor stond en mee mocht spelen in een echt toneelstuk. Het deed me weer denken aan een van zijn meest legendarische nummers: de voetbalwedstrijd ('Koal. Koal.... Hij keurt hem af, de klojo').

In een interview las ik dat vader Van Veen leraar was aan de School voor de Grafische Vakken in Utrecht, het instituut waar ik vier jaar de lessen gevolgd heb. Ik moet tot zijn gehoor hebben behoord. Later, toen ik voor het blad van Buma Stemra schreef, interviewde ik Herman van Veen per e-mail.

Herman en ik hebben het er na afloop van de voorstelling nog even over gehad. Uiteraard had ik de nieuwste cd van de grootmeester aangeschaft. Daar moest zijn handtekening op. Die plechtigheid vond in de artiestenfoyer plaats. Herman begroette mij eerst plichtmatig en enigszins ironisch met jongeman, maar na twee zinnen was er interesse en hebben we even doorgepraat over onder meer vader Van Veen.

'Kersvers' is vrijdag gelanceerd, de dag voor het dolenthousiaste Sneker publiek Herman drie keer op een open doekje en een minutenlange staande ovatie trakteerde. (Een betere opening voor het Sneker theaterseizoen is nauwelijks denkbaar.)

We praatten ook over zijn hommage aan de ernstige zieke Erik van der Wurff, zijn vaste begeleider en vriend. 'Als liefde zoveel jaar kan duren…' gezongen voor een muisstille zaal, ging in deze context niet over de liefde tussen man en vrouw of tussen partners van hetzelfde geslacht, het ging om de geestelijke liefde tussen twee rasmuzikanten, die al tijdens hun conservatoriumtijd samenwerkten.

Thuis blader ik het boekje door, dat bij 'Kersvers' hoort. Op de een na laatste bladzijde lees ik dat Maarten van Roozendaal wordt bedankt. Ik word daar stil van.

Maarten van Roozendaal, de kleinkunstenaar die juli vorig jaar aan kanker overleed. Hoe vaak hebben we elkaar niet gesproken na dat legendarische vraaggesprek op het terras van Bellevue in Amsterdam waar hij na mijn eerste vraag al dreigde weg te lopen. Niet uit woede op mij maar om het cultuurbeleid van ik meen staatssecretaris Rick van der Ploeg, waar ik hem op wilde laten reageren. Maar zijn glas rode wijn en zijn sigaretten hielden hem tegen.

Maartens tas ligt waarschijnlijk nog ergens in de Westersingel, ter hoogte van de Noorderkerk. Hij is gestolen uit de kleedkamer toen Maarten daar optrad. Maarten baalde er uiteraard wel van. Niet vanwege de verdwenen halve slof sigaretten (zijn geld had hij in zijn broekzak), maar omdat hij zijn boekje met ideeën voor een nieuwe voorstelling kwijt was. (Hij zei later dat hij de buitendeur van de kerk niet goed had afgesloten, waardoor de dief in de kleedkamer kon komen.)

Maarten van Roozendaal, straks Erik van der Wurff en straks Thé Lau. En hopelijk veel later Herman van Veen en al die andere artiesten die ons na aan het hart liggen. Ze gaan allemaal een keer. Maar Herman van Veen wees ons er gisteravond opnieuw op: de schoonheid van de kunst sterft niet. Die blijft.


Vier oud-burgemeesters op een rij…

16 september 2014 - Met zijn vieren zaten ze op een rij in de gehoorzaal van het Fries Scheepvaart Museum: Hayo Apotheker, Arno Brok, Siebold Hartkamp en Bernard van Haersma Buma, vier van de vijf burgervaders van Sneek sinds de Tweede Wereldoorlog. Ludolf Rasterhoff, de eerste van na 1945, is overleden.

bugemeesters

Ze werden ter gelegenheid van 50 jaar Stichting Oud Sneek geïnterviewd door oud-Sneker Peter Karstkarel, dé Friese architectuurdeskundige bij uitstek. In een onderhoudend praatje, keurig formulerend en het kwartet met fluwelen handschoenen aanpakkend, probeerde Karstkarel wat interessante feitjes uit het burgemeesterlijke verleden boven water te krijgen.

Dat lukte niet. Was dat omdat de heren hun streekjes achter de kiezen wilden houden of waren er echt geen bouwkundige hoogtepunten in de jaren dat zij aan het bewind waren? Alleen Van Haersma Buma onthulde dat er ooit een plan was geweest voor een ringweg rond het centrum en dat hij dat achter de schermen had weten te keren door een woning bij de Laatste Stuiver tot monument te bombarderen.

Bij zo'n kabbelend vraaggesprek ga je op andere dingen letten dan het gesproken woord. Op de stijl van praten bijvoorbeeld. Van Haersma Buma, ietwat aristocratisch antwoordend, nog altijd naar het plafond kijkend met de ogen een beetje gesloten. En keurig formulerend.

Hartkamp is meer de rauwdouwer. Hij durft het aan tegenvragen te stellen en weet met veel charme de vragen bij te stellen in zijn eigen richting. Ooit maakte Hartkamp (in de periode dat hij burgemeester in Franekeradeel was) deel uit van de groep mensen die adviseerde bij de Koperen Tún, het culturele programma van Omrop Fryslân. Hij weet dus hoe journalisten werken en wat ze graag willen horen.

Arno Brok spreekt met veel warmte, maar laat het achterste van zijn tong niet zien. Hij blijft zich bescheiden opstellen, maar scoort zijn punten wel. In beschaafd Nederlands, waarin de warmte een beetje ontbreekt, die hij wel in zijn Fries weet te leggen.

Hayo Apotheker was de standwerker voor zijn huidige gemeente Súdwest-Fryslân. Logisch, want Sneek heeft hij als waarnemer maar een jaar meegemaakt.

Het forum van het kwartet viel mij wat tegen. Veel meer plezier beleefde ik aan het verhaal van hoogleraar dr. Johan de Haan, afkomstig uit Bolsward. Namens de Ottema Kingma Stichting is hij bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Nijmegen met als onderzoeksthema het Friese interieur. Zijn oproep werd opgepakt door voorzitter Geert Jan Douma: besteedt niet alleen aandacht aan het exterieur van een pand, maar ook aan het interieur, want daaruit blijkt de geschiedenis van de bewoners en hun tijd.

Niet alleen dit werd toegezegd, maar ook dat de Kleine Bouwprijs van Sneek, ooit ingesteld bij het afscheid van Hartkamp, zal blijven bestaan. De pot is leeg, maar Oud-Sneek gaat er weer geld instorten. Om te bewijzen dat wie het kleine niet eert, het grote niet weerd is.  


Het wordt druk zaterdag…

12 september 2014 - Het wordt zaterdag druk voor de liefhebbers van cultuur. Het is Monumentendag, de frUitmarkt, de presentatie van cultureel Sneek, wordt gehouden en 's middags om vier uur opent BAS 10 aan de Suupmarkt haar deuren. Wegens verplichtingen elders moet ik al deze zaken aan mij voorbij laten gaan.

Aan de ene kant jammer, maar aan de andere kant… zo'n opening van BAS 10 trekt genoeg volk, zodat ik nauwelijks gemist word. Naast de vele exposanten, twaalf in totaal, zullen de nodige mensen afkomen op de sprekers bij de opening: Geert Jan Douma als voorzitter van de Stichting Oud Sneek, en Lutz Jacobi, Tweede Kamerlid uit Friesland en gedoodverfde lijsttrekker voor de PvdA bij de Statenverkiezingen.

Douma hield deze week in de raadscommissie Doarp, Sted en Omkriten, een gloedvol betoog waarin hij de raad op voorhand zo ver probeerde te krijgen dat zijn stichting (en soortgelijke in andere kernen in Súdwest-Fryslân) de financiële steun van de gemeente niet gaan ontberen. Maandag viert Oud Sneek het 50-jarig bestaan. Ik zal daar zeker nog op terug komen.

Dankzij Oud Sneek zijn veel historische panden in de Waterpoortstad behouden gebleven. Ook Suupmarkt 10, waarin de galerie BAS 10 nu is ondergebracht. Ik heb vele herinneringen aan het 'winkeltjse fan Van der Veer', dat er in mijn jeugd in gevestigd was. Als ik aan een buurtwinkel denk, heb ik die kruidenierszaak op mijn netvlies.

De kruidenier in de lichtbruine stofjas, zijn vrouw in een bloemetjesjurk en de schort voor. De winkel verdeeld in drieën. Eén deel voor de klanten, één deel voor de toonbank en een deel voor de winkelier en zijn negotie. Rekken met dozen en trommels. Weckflessen met snoep en dergelijke op de toonbank. En altijd kreeg je een snoepje mee. 'Wille jou ut wel even opskrieve, seit mien moeke. Ut is foar Doevendâns fan de krante.'

Later kwam er een andere herinnering bij. Mijn vader vertelde over de twee dames Masselink die in de oorlog het winkeltje bestierden. Master Keulen van de brugklas vertelde rond 15 april, de datum waarop Sneek was bevrijd, over diezelfde dames en hun rol in het verzet tegen de bezetter. En Inmiddels woon ik al vele jaren met veel plezier in de … Dames Masselinkstrjitte.

suupmarkt Toen wethouder Sinnema samen met Geert Jan Douma vorig jaar, op 9 september, het startsein voor de restauratie gaf, ben ik nog even achter op het platte dak geweest. Ik kon me toen voorstellen, waarom de knokploeg van het verzet in het winkeltje van de dames onder de vloer zat. Je kon aan alle kanten wegvluchten.

Alleen al om die herinneringen mag de gemeente niet stoppen met het ondersteunen van het werk van Oud Sneek. En ook niet van al die andere stichtingen die zich met diezelfde doelen bezig houden in de gemeenten die nu samen met Sneek Súdwest-Fryslân vormen.  


Waarom we geen Sneeker krijgen...

11 september 2014 - Het raadsel van de niet-bezorgde Sneeker Nieuwsbladen is voor een deel opgelost. Met dank aan een bevriende buurtgenoot die regelmatig in het Zwetteplan zijn hond uitlaat.

Hij vertelde mij vanmiddag dat hij een stapel kranten had zien liggen. Onder een bruggetje, bij een fietspad dat loopt van de Fiem naar de Kanadezenstrjitte.

Het zijn niet de meest recente kranten; het hoofdartikel is anders dan in de krant die gisteren bij Albert Heijn voor het grijpen lag.

Wel is duidelijk dat het niet om een paar exemplaren gaat. Het is een stapel van zeker een dertig, veertig stuks.

De bezorger die geen zin meer had in de verspreiding van de kranten, kan van het onverdiende bezorgloon niet naar de Maladiven, maar de aangeschafte suikerwaren zijn makkelijk verdiend geweest.

Mijn advies voor wie al enige tijd verstoken is van het Sneeker Nieuwsblad: kijk eens in het water of tussen het struweel in uw wijk. Wie weet ligt daar wat kapitaal voor de oud papieractie van de kerk.


Wat moatte wy hjirmei…

10 september 2014 - De verzuchting van wethouder Durk Stoker stokerkwam in zijn eerste reactie op de opmerkingen over de omstreden waterski-kabelbaan, dinsdagavond behandeld in de raadscommissie.

De kwestie is bekend: een ondernemer wil in het meertje in het dagrecreatieterrein de Potten (links van de weg als je naar het paviljoen fietst) een waterskibaan aanleggen. De waterskiërs (en de wakeboarders, kitesurfers die niet aan 'vlieger' hangen) worden voortgetrokken door een kabel die aan een aantal masten is bevestigd. De waterskiërs maken hun rondjes met een snelheid van zo'n 30 tot 35 km/u, dankzij een motor.

Voor en tegen, 3 tegen 3

Zes insprekers keurig verdeeld in drie voor- en drie tegenstanders kwamen aan het woord. De tegenstanders waren vertegenwoordigers van onder meer de inwoners van Offingawier en van de naturisten/blootrecreanten en natuurliefhebbers.

De voorstanders waren de ondernemer, een enthousiaste gebruiker die nu nog uit zijn woonplaats Ichten naar het buitenland moet, en de vertegenwoordigster van de Recron. De rol van de Recron-dame was opvallend: Recron staat immers voor de belangen van de landrecreatie, maar het betreft hier een unieke watersportmogelijkheid, aldus de insprekers. Zij sprak ook namen de HISWA (de werkgevers in de watersport), maar in zo'n watersportaangelegenheid zou je (ook en eerder) een HISWA-vertegenwoordiger verwachten.

Op een vraag vanuit de commissie prees regioconsulente Petra Ellens de kwaliteiten van de initiatiefnemer die ook ondernemer is in het Drent-Friese Wold, in het kwetsbare natuurgebied bij Appelscha. Dus hier komt het ook wel goed, meende zij.

Conservatisme

Koen Pennewaard verwijt in zijn verslag in de Leeuwarder Courant de leden van de commissie conservatief te zijn. Conservatief is afgeleid van conserveren, van bewaren, behouden, dus behoudzucht. In de politiek heeft die term een negatieve bijklank, maar conservatief hoeft niet altijd verkeerd te zijn; Onderzoekt alles en behoudt het goede, staat ergens geschreven.

Ruim anderhalf uur praatten voorstanders, tegenstanders, enthousiaste en kritische partijen over het onderwerp, over de voor- en nadelen, over de toekomst van het toerisme en over wat de jeugd (de senioren van de toekomst) nu wel en niet wil. Het CDA prees de ondernemer, de VVD (van nature pro-ondernemer) was kritisch.

Het CDA wil aan de toestemming een onderzoek tot een betere verkeerssituatie in Offingawier koppelen. Zo'n onderzoek is al vaker geweest. Resultaat, een verhoogd fiets/voetpad en visuele versmallingen, plus een 30km-zone. De enige echte oplossing om de verkeersoverlast te beperken en de bereikbaarheid van de Potten en het meer te verbeteren, is een weg rond het dorp. (Over de Groenedijk, werd op de publieke tribune geopperd. Maar dan zijn de natuurrapen helemaal gaar.)

Wethouder Stoker (wethouder namens de FNP, die op in het Nederlands gestelde vragen in het Nederlands antwoordt) moest namens het college reageren en had daar zichtbaar moeite mee. De 'baan' behoort tot de portefeuille van zijn collega Gea Akkerman en die was afwezig. Uiteindelijk nam Stoker, na overleg met zijn college Offinga, de vraag om advies terug, maar het komt wel weer aan de orde, zo meldde hij.

Publiek versus particulier belang

Als je de kwestie terugbrengt tot de kern, dan is duidelijk waar de schoen wringt: een particulier ondernemer wil in de publieke ruimte een voorziening die daar gaat overheersen. De zwemmogelijkheden worden bijvoorbeeld beperkt.

Volgens de plantekening moeten de zwemmers achter boeienrijen blijven. Bovendien moet de ondernemer voorzieningen creëren om de baan exploitabel te krijgen. Ronddraaiende handgrepen leveren niet genoeg op voor een rendabele baan.

Het argument dat de baan maar de helft van het jaar zal draaien, dus dat de overlast mee gaat vallen, is klinkklare onzin. De bezoekers van het dagrecreatieterrein komen precies in de periode dat de baan volop moet draaien om de kosten terug te verdienen. En de palen verdwijnen echt niet als het seizoen voorbij is.

(Overigens: de Potten is de enige buitenzwemaccommodatie op fatsoenlijke afstand van Sneek, helemaal sinds het buitenbad van 't Rak te duur werd voor de exploitant en dus gesloten werd.)

Overigens gaf Schouwstra van de ChristenUnie duidelijk aan dat het lang kan duren tot die baan er is. De provincie is de vaarwegbeheerder van de Potten en zal zich ermee bemoeien. De plannen moeten worden getoetst aan diverse wetten en dan volgen de mogelijkheden tot procederen bij bestuursrechter en Raad van State. Uit zijn mond kwam ook een opmerking die tot nadenken stemde: hij had niets tegen naturisten. De hoofdpersonen in de eerste hoofdstukken van zijn lievelingsboek liepen ook bloot rond.


Sander de Rouwe lijsttrekker CDA; wie volgt…?

8 september 2014 - De eerste kogel is door de kerk: blijkens een persbericht van het provinciaal CDA-bestuur wordt Sander de Rouwe uit Bolsward lijsttrekker voor deze partij bij de Statenverkiezingen. Het moet nog formeel worden goedgekeurd, maar dat is bij gezagsgetrouwe Christendemocraten een fluitje van de bekende cent.

de-rouwe

Wij kennen De Rouwe in Súdwest-Fryslân niet alleen als lid van de Tweede Kamer, maar ook als informateur voor het college van b. en w. in onze gemeente. Hij gaf Maarten Offinga, formateur van dezelfde politieke kleur, de gemakkelijk in te koppen voorzet.

Je hoeft geen CDA-fan te zijn om te erkennen dat dit niet alleen een goede maar ook slimme keus is. Met alle respect voor de zittende gedeputeerden Sietske Poepjes (uit Makkum) en Tineke Schokker heeft De Rouwe publieke bekendheid. van Poepjes horen we nog wel eens wat, zei het geen spectaculaire zaken. Schokker lijkt meer achter de jaloezieën van het provinciehuis te functioneren.

Slim is de keuze omdat De Rouwe als landelijk politicus zeer bekend in Den Haag is, zowel bij de ambtenaren als bij wat er rond het Binnenhof pleegt actief te zijn. En dat is belangrijk om een Friese vuist tegen het Groningse geweld te vormen. Sybrand van Haersma Buma, zoon van de oud-burgemeester van Workum en Sneek, heeft inmiddels genoeg geleerd om nu los vertrouwd te zijn.

Het CDA legt nu zijn troefkaart al op tafel, D66 maakt volgende week woensdag in Sneek bekend wie de kar gaat trekken. Het lijkt de richting van Sietze Schukking uit te gaan. Jehannes Kramer fan Sybrandabuorren is ree om de FNP mei stipe fan de kiezers yn it kolleezje te hâlden. Lutz Jacobi gaat de strijd vrijwel zeker namens de PvdA aan. Door zich indertijd als concurrent van partijleider Diederik Samsom te profileren, is zij uitgegroeid tot een grotere stemmentrekker uitgegroeid dan Jannewietske de Vries. Ben benieuwd wie de VVD tegenover deze kanonnen in stelling brengt?


Het was mooi, dat wel…

8 september 2014 - Collega-bloggers hebben al de loftrompet gestoken over het MooiSneek-concept dat de Waterpoortstad zondag in zijn greep had. Net als hen niets dan lof. Ik sluit mij er graag bij aan. Er was veel publiek bij de modeshows, de stilettorun en de middenstand deed goede zaken.

publiek

Maar er is één aspect waar in de euforie aan voorbij wordt gegaan, de doorgaande vercommercialisering van de zondag, die weer een gevolg is van het besluit dat winkels op zondag open mogen in een recreatiegebied. De raad van Súdwest-Fryslân gaf daar vorig jaar toestemming voor.

Dat de supermarkten open zijn (door de week tot laat in de avond en 's zondags ook een substantieel deel van de dag), is tot daar aan toe. Die strijd tussen met name AH en C1000, de supers in de omgeving van de Sneker jachthavens, is gestreden.

De Vereniging van Sneeker Zakenlieden adviseerde haar leden, naar aanleiding van het hierboven aangehaalde raadsbesluit, om alleen op de eerste zondag van de maand de deuren te openen. Macht heeft de vereniging niet, de leden houden zich vrijwillig aan het advies of ze leggen het naast zich neer. Die vrijheid hebben ze. En dus was de winkel van een oud-voorzitter van de vereniging ook op andere zondagen dan de koopzondag open.

run

De andere middenstanders, en dan hebben we het vooral over die in de binnenstad, doen lang niet alle zondagen mee. Gisteren de meesten van de Oosterdijk wel, maar een aantal, zoals die van de landelijke telefoonketens, was hermetisch gesloten. En dat maakte het gebeuren er niet feestelijker op.

Een koopzondag-plus, en die zijn er meer, hebben een aanzuigende werking op de regio, dus beconcurreren het winkelapparaat in de rest van Súdwest-Fryslân. De euro kan maar één keer uitgegeven worden, nietwaar. En dus krijg je dat het aantal braderieën en dergelijke groter gaat worden. Tot het een keer uit de klauw loopt. De wal keert dan het schip.


Boeken voor een euro-tje…

5 september 2014 - Na een stevig aantal uren op de pedalen (de route voerde via Oudega, de Oudegaaster Brekken en Nijhuizum naar Workum en vervolgens over it Heidenskip, de pont van Menno Sapé en Gaastmeer naar Heeg) passeerden vrouw D. en ik de tweedehands boekenmarkt aan het begin van het dorp.

Nu ben ik niet iemand die snel gaat sneupen in dozen met oude lectuur, maar ditmaal deed ik het wel. Wie afstand had gedaan van de lectuur weet ik niet, maar wel was duidelijk dat het gehalte Friestalige werken hoog was.

boekenmarkt

Voor enkele luttele euro's ben ik onder meer de nieuwe eigenaar van een boekje over de Fryske Winterjûnennocht, de feestelijke avonden in de tijd dat de televisie amper voorkwam en het beeld de omvang had van een goudvissenkom, en van een gedichtenbundel van Douwe Tamminga.

Het is dat we nu leven in een tijd van geldautomaten die aan de vaste wal doorgaans goed gevuld zijn. (Ik zeg met opzet vaste wal, want op de eilanden schijnt het nog wel eens voor te komen dat je niet bij je reserves kunt komen, omdat mede-toeristen de flappentapper hebben leeg getrokken.) Omdat ik mijn laatste euro aan de boeken besteed had, moest ik op zoek naar een automaat.

Een bordje wees de weg, maar vrijwel tegenover de ijsboer (het was warm en dan is softijs een magneet die je niet kunt weerstaan) meldde het VVV-kantoor dat je van de ING wat tegemoetkoming kon verwachten. In het kantoor was geen apparaat te vinden zoals in sommige supermarkten.

Uiteindelijk was het heel eenvoudig: de baliemedewerkster tikt het bedrag aan dat je wilt, je stopt de bankpas in de daartoe bestemde gleuf, de pincode intikken, bevestigen, de kassalade gaat open en even later geniet je van je ijsje. Met dank aan de toeristservice.


Nu al onder dek(je)…

3 september 2014 - Ze waren, althans enkele, aangekleed met een dekje, de paarden die ik gisteren zag staan in het land aan de oude weg tussen Sneek en IJlst. Het mooie weer had ons uitgenodigd om de stalen ros te bestijgen en vervolgens een slagje door het buitengebied te maken.

paaden

De route ging via het natuurgebied tussen Sneek en Ysbrechtum, dat gelardeerd is met de gedichten van mijn vroegere leraar Fries, de helaas overleden dichter, Douwe Tamminga. Een echt natuurgebied, want het gras was gemaaid, maar lag overal en daardoor was het pad amper te zien.

Vervolgens bereikten we via het fietspad het viaduct richting Folsgare en toen waren we er wel achter gekomen dat we tot het groeiende peloton van fietsende 'grijze plagers' zijn gaan behoren.

Maar… het is nog niet zover dat ik in strak wielerkostuum, in de kleuren van een bekende bank of wat dies meer zij, met afgetrainde benen en een fanatieke blik onder de helm, over het fietspad daver. Daar behoren al te veel van tot mijn generatie.

Na Folsgare bleek de fietsrust te zijn teruggekeerd en op de oude dijk langs het stille spoorwater, de weg die door de landerijen kronkelt was het rustig. In de verte werden de contouren van Sneek steeds groter en schoven de Martinikerk en het theater langzaam achter de bomenrij. En toen zagen we de paarden.

Dat landelijke beeld zat nog op mijn netvlies toen ik gisteravond in Leeuwarden de presentatie van potentiële lijsttrekkers van D66 voor de statenverkiezingen bijwoonde. Eén van het trio komt uit Abbingawier, een buurtschap onder Jirnsum. Hij pleitte onlangs (en gisteravond weer) voor een andere benadering van de landbouw, een benadering die moet voorkomen dat de grondstoffen uitgeput raken.

Ik moest toen denken aan bioboer Hessel Bouma van Skuzum, nu al weer jaren wonend in Tirns. Bouma propageerde op zijn manier dat idee ook en propageert het nog. Hij woont overigens tussen twee grote boerderijen.

Ik moest ook denken aan de voorstelling Mansholt die ik eerst op Terschelling en later in Bears zag. Daarin werd verteld hoe de Nederlandse Eurocommissaris van weleer, de bekende Mansholt was bekeerd van zijn ideaal, een landbouw die produceerde tegen een vaste prijs desnoods ondersteund door subsidies.

Maar als ik de grote boerderijen en de stallen zelfs in het 'achterland' van Sneek zie, vraag ik mij af of die ommekeer die uiteindelijk Mansholt en nu Sietze Schukking, zoon van een boer van Poppenwier, voorstonden en voorstaan, wel tot stand zal komen. Is het proces niet al onomkeerbaar geworden? Waarmee ik niet gezegd wil hebben, dat we moeten berusten in ons lot. Zo defaitistisch ben ik nu ook weer niet.