Terug naar de voorpagina...

Bewegen of netwerken, that's the question

25 juni 2017 - Je zou het op basis van het weer niet geloven, maar de zomer is toch echt begonnen. Zeker nu gisteren en vrijdag de Mar-athon gehouden is en donderdag de Fryske Haringparty. Of markeren die evenementen het einde van de lente?

start Gelukkig blijft het beeld van de marathonstart bij de Waterpoort (foto HaDos) hetzelfde. Ik las in de krant dat voorzitter Syb van der Ploeg, ja inderdaad die, volgend jaar ook een fietstocht rond de Snitsermar wil toevoegen aan het evenement. Maakten tot nu toe de wandelaars en hardlopers de dienst uit, volgend jaar is hun hegemonie dus voorbij.

Die fietstocht zal dan ook op de zaterdag moeten, want op vrijdagavond wordt het een heel o heden om een en ander organisatorisch te beflappen. Je moet immers zorgen dat de verschillende disciplines elkaar niet in de weg lopen c.q. in de wielen rijden. De deelnemers maken gebruik van dezelfde paden en wegen.

Om de zaterdagmiddag aantrekkelijker te maken voor het publiek, kun je een fietsevenement ook wel vergeten. De pedaleurs moeten voor de wandelaars starten om te voorkomen dat er problemen ontstaan. En ze zullen ruim voor de middag terug zijn, vooral de snelle jongens en meisjes.

mulder Het zal dan op de zaterdagmiddag op het Martiniplein nog even stil zijn als gisteren. Toen de Opregte Sneeker even langs ging om vooral te luisteren naar de klezmerianen Mulder & Sons, praten de twee presentatoren op de catwalk meer voor zichzelf dan voor het publiek (en voor die incidenteel binnen druppelden marathonwandelaar. Ook het verslaggeversteam van Omrop Fryslân stond er verloren bij.

martiniplein Niet de toeschouwers overheersten het beeld (en dat hoort eigenlijk wel), maar de reclamezuilen, de lege bankjes en horecatenten plus de bloemenhoek. Donderdag in de tuin van Epemastate was het beeld wel anders bij de zevende Fryske Haringparty. Toen bepaalde de belangstelling de entourage.

Veel stemmig geklede heren en uitbundig van hoedjes en zomerse toiletjes voorziene dames klitten noodgedwongen eerst samen onder een immens tentzeil. Op het moment dat de netwerkbijeenkomst begon, stroomde de hemel leeg.

Zien en gezien worden, althans dat moet volgens sommigen, is het credo van zo'n haringparty. Het was voor de Opregte Sneeker meer het weerzien met kennissen/relaties uit het verleden en even bijpraten.

Natuurlijk waren er zakenlieden die bijna bedelend (semi-)overheidsfiguren benaderden voor een afspraak. Hoort erbij, net als een reactie die ik opving: "U hoeft mij niet te bellen. Mag ik uw kaartje? Dan bel ik u te zijner tijd wel."

Niet alle contacten verliepen plichtmatig; andere leidden toch tot wat diepere gesprekken en tot zelfs afspraken om eens echt bij te praten. Ook daar is zo'n party een prima gelegenheid voor. Ondanks of dankzij de haring, de saté, de oesters, het ijs, de limonade en de wijn.

Volgend jaar maar weer, maar dan graag meer zon, heren van de organisatie, want de party moet wel zomers zijn. Al was het alleen maar ter meerdere eer en glorie van al die dames.


De (makke) schapen van Oerol

19 juni 2017 – Ze liggen op de fietspaden langs het Wad. Ze gaan ervan uit dat wij voor hen aan de kant gaan. Hun kaken malen, hun staartjes zwiepen en wij passeren met een vertederend gevoel. De makke schapen van Terschelling.

schapen Eigenlijk zijn wij, bezoekers van Oerol, soortgenoten van die wollige dieren. Wij sjokken immers naar de locatie van de voorstelling, netjes achter een acteur of een vrijwilliger. Onze kudde vormt een lange rij.

Na afloop fietsen wij, ervaren Oerolgangers, keurig achter elkaar over de smalle paden, foeterend op de dagjesmensen met hun gehuurde e-bikes, die weigeren om ruimte te maken. Met elkaar keuvelen is belangrijker dan de veiligheid van anderen.

We grijpen ook ’s morgens zo vroeg mogelijk naar de festivalkrant om te lezen wat anderen melden in de “lokroepjes”, de ingezonden brievenrubriek waarvoor de redactie weer honderden berichtjes kreeg toegezonden.

klezmerEn als makke schapen wachten we op het sein van de Amsterdam Klezmer Band om naar voren te komen om te dansen. Het theatrale ging voor. Eerst de cultuur dan de ontspanning.

steen Maar al mag het festival dan bedoeld zijn als artistiek podium voor nieuwe en gevestigde kunstenaars, Oerol is ook een commercieel evenement, want inkomsten en uitgaven moeten in evenwicht blijven. De Vrienden zorgen bijvoorbeeld met een totaal van 300.000 euro voor een stevige basis onder Oerol.

Nog voor het festijn officieel was afgesloten, met een beachparty op de Noordvaarder aan de Vlielander kant van het eiland, kregen de Vrienden van Oerol al een mailtje met de uitnodiging een festivalbandje voor 2018 te bestellen, een dag lang voor een zeer schappelijk prijsje.

Frou D. en uw dienaar keken elkaar even aan. Wij willen best makke schapen zijn, maar er komt nog zoveel moois de komende maanden, die bandjes moeten nog maar even wachten. Zo mak zijn deze schapen nou ook weer niet.


De politiek grijpt in om de cultuur te redden

10 juni 2017 - Het is me weer wat met Leeuwarden Culturele Hoofdstad. Eerst grijpt de politiek in. Wel op een verkapte wijze, door onder voorwaarden extra geld beschikbaar te stellen. Dat was vast wel een keer nodig geweest, ben ik bang.

En deze week werd bekend dat Lieve Bertels, zeg maar de grote baas van LKH2018, naar de USA vertrekt om daar de culturele poot van de grootste Amerikaanse supermarktketen Walmart te gaan leiden. En wie komt voor hem in de plaats? Een bestuurder met politieke achtergrond, Van Bekkum, burgemeester van Smallingerland.

Deze burgervader wordt vooral geprezen om zijn culturele belangstelling. Althans volgens de media. En om zijn bestuurskracht, want die is vooral nodig om het kernteam van LKH2018 op stoom te krijgen. Bertels noemde zichzelf een trainer, die alleen maar aanstuurde.

Een tussentijdse wissel van oefenmeester schijnt ongekende krachten vrij te maken. Dat leerde ons gisteren Dick Advocaat met de 5-0 winst van het Nederlands elftal op Luxemburg. Hopelijk komt nu ook het Mienskipsverhaal van KH2018 op stoom.

oerolvlagHet was voor de media een uitkomst dat het nieuws van Bertels vertrek bekend werd aan de vooravond van Oerol. De bobo’s waren toch al bij elkaar bij de afscheidsborrel van Joop Mulder, mr. Oerol himsels. Dus was de culturele bon ton van Fryslân beschikbaar voor commentaar.

Als ik de reactie van bijvoorbeeld theatermaker/regisseur Jos Thie goed lees, klinkt er opluchting door. Jos was ook één van de dagzeggers bij het afscheid van Ben van der Knaap, die vorige week werd uitgeluid als directeur van Theater Sneek. Aanwezig was daar ook bovengenoemde Joop Mulder.

Een plaatselijke coryfee noemde Ben als dé kandidaat voor de opvolging van KH-directeur Bertels. Dat zou een nieuwe parel zijn aan de culturele kroon van onze Waterpoortstad. Maar vergeten werd dat Van der Knaap nooit verhuisd is van Veenwouden naar onze stad.

Dat Van der Knaap ook van betekenis is geweest voor de Friese cultuur, is ontegenzeggelijk waar. De geboren Schiedammer, die zijn theatercarrière begon bij het RO-theater in Rotterdam, heeft Tryater gemaakt tot wat het nu is.

gruttoDeze week zag ik in de duinen van Hee de try-out van “Wie overleeft de Grutto?”, de productie waarmee Tryater op Oerol staat. Dat stuk wijst ons nog eens extra op de teloorgang van onze natuur. Met een vleugje humor, dat wel, want it moat net te dreech wurde fansels. Vormingstheater, noemde ik het na afloop en dat werd niet ontkend.

Opvallend is dat de grutto dit culturele zomerseizoen op zoveel plaatsen opduikt. Twee Oerol-voorstellingen gaan er so wie so over en dat geldt ook voor de vaste wal, waar Kening fan de Greide foar master opslacht.

Onze generatie heeft de ontwikkeling van bijvoorbeeld de intensieve landbouw met zijn eenvormigheid zien gebeuren. Wij maakten de opkomst (en ondergang) mee van Mansholt, die eerst een pleitbezorger was van de intensieve landbouw.

Helmert Woudenberg speelde die Eurocommissaris van Landbouw op Oerol en op een aantal locaties in Friesland en speelt nu in Kening van de Greide. Onder andere in IJlst en Heeg. Het waarschuwende vingertje is hopelijk niet te laat.

Een paar jaar geleden gingen veel Oerol-producties over het plastic in de zee, concludeerde Ally Bruinsma van Tryater na afloop van “Wie overleeft…?” Nu zijn er steeds meer plannen om die troep uit zee te halen. Cultuur helpt dus wel. Leve de skries. Der is wer takomst. Misskien no noch yn de briedmasjine, krekt lyk as by de ljip.


Ben en (Br)Exit

2 juni 2017 - Tien jaar geleden in een grote partytent aan de boorden van de Potten, na afloop van een voorstelling van Tryater, stond hij ineens voor mij. Hij vroeg of ik die en die was?

Woensdag stond ik in Theater Sneek, na afloop van een avond met veel terechte lofuitingen, in de rij om functioneel afscheid te nemen van Ben van der Knaap. Hij lachte toen ik bovenstaande herinnering ophaalde. "Ik moest toen zeker wat van jou?" Het was meer een constatering dan een vraag.

Ben van der KnaapMet opzet schrijf ik functioneel afscheid. Ben mag dan wel gestopt zijn als theaterdirecteur, hij blijft nog aan als projectleider van "At the Watergate", het grote jongerenspektakel volgend jaar in en rond Sneek, in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018.

Gotspe

Eigenlijk vind ik die benaming "At the Watergate" een gotspe. Voor mijn generatie is Watergate onlosmakelijk verbonden met de beruchte affaire die president Nixon de kop kostte.

Burgemeester Van Haersma Buma, de vader van, zei eens bij de ontvangst van Amerikaanse gasten: "We have also our Watergate". Er werd wat besmuikt gelachen om die serieus bedoelde letterlijke vertaling van Waterpoort.

Waarom heet het gebeuren volgens jaar mei niet gewoon "At the Waterpoort"? Een eigennaam hoef je niet te vertalen is mij ooit bijgebracht door leraar Engels Stellingsma en zijn collega Greydanus (Nederlands).

Sneekers of Snekers?

Ik verbaas mij er wel eens over hoe men tegenwoordig omgaat met de taal en echt waarde vrienden, ik beschouw mijzelf niet als een echte purist beschouw. Neem dat spandoek dat in de Marktstraat het voormalige gemeentehuis van Wymbritseradiel ontsiert.

"Sneekers bouwen…" staat er met koeienletters op. Sla de taalregels er eens op na, waarde bouwers en aanverwanten. Sneekers is fout. U weet vast nog wel van de schoolbanken dat twee klinkers bij een open lettergreep terug worden gebracht tot één. Sne-kers, dus is het Snekers!!!

En nou niet zeuren dat het eigenlijk als Sneker dialect is bedoeld. Dan had fansels de hele zin in oans taaltsje skreven wurde mutten.

Voeg daar ook nog aan toe dat het werk waarop gedoeld wordt een uitbreiding van het gemeentehuis van Súdwest-Fryslân is, de gemeente waarin it Frysk foar master opslacht. Dan had er Snitsers moeten staan.

Ben4jou?

Tja, mijn grijze (gelukkig nog niet schaarse) haren rijzen mij ook al te berge als ik zo'n bedrijfsnaam zie met bijvoorbeeld een 4 erin. Een zelf bedacht voorbeeld: "Ben4jou", voluit in het Nederlands "Ben vier jou".

Ik snap ook wel dat die 4 staat voor het Engelse "for", ons "voor". Die taaldigibeten hebben blijkbaar niet in de gaten gehad dat bij het uitspreken de "u" in "four" een zogeheten "stomme klank" is.

Onze vooruitstrevende Angelsaksisch ingestelde ondernemers hebben dat "4=for" klakkeloos over genomen. Want mocht je immers ooit met je bestelbusje het Kanaal oversteken ("Brexit or not Brexit, that 's the question"), dan moeten ze daar toch wel weten dat je een klusjesbedrijf hebt. Is it not so?