Opregte Sneeker kop



Bespiegelingen (en andere oprispingen)

Henk Doevendans

Snits/Sneek


Der op ut

deroputKlik hier...

Agenda

Klik hier...

Exposities

kunst Klik hier...

Het Weer van...

Dirk van der Meer

Eerdere blogs...

Archief

Moat toaniel saken besprekber meitsje?
Neffens “Simmerjûn” wol

Snits, 17 jannewaris 2019 - Der wurdt ferskillend tocht oer hoe ’t de rol fan de keunst wêze moat. Moat it bygelyks wichtich yn de ûntwikkeling fan de maatskippij wêze? In foarbyld: wy learden op skoalle dat in opera (“De Stomme van Portici”) it begjin fan de Belgyske opstân (1830) tsjin de Nederlânske kening Willem I west hat.

simmerjûn Nei de foarstelling brutsen der yn Brussel rellen út. It begjin fan Belgyske Revolusje en in pear moannen letter wie Willem I in súdlike part fan syn ryk kwyt. Hjir spile dus de keunst op it poadium in grutte rol en beynfloede de takomst.

Datselde kinst sizze fan dy ferneamde foto út 1972 fan de Amerikaan Nick Ut. In bleat famke is earne yn Vietnam mei oare bern op de flecht foar brân nei’t de Amerikanen in loftoanfal mei napalm útfierd hiene. Dat byld feroare hoe ’t de wrâld tsjin dy oarloch oanseach.

Twongen om nei te tinken

Taskôgers wurde troch de keunst yn hokker foarm ek “twongen” nei te tinken oer hoe’t saken yn mekoar stekke en wat de gefolgen wêze kinne fan wat hja sjoen ha.

Under dy rjochting binnen de keunst kinst ek it toanielstik “It wie op in simmerjûn” pleatse. It publyk sjocht hoe’t spilers Joke Tjalsma en Jan Arendz (foto René den Engelsman) wrakselje mei de tematyk om de selskeazen dea hinne.

Op twa manieren. As de heit en mem. Hy hat lêst fan alderhande kwaaltsjes; sy begjint te deminteren. Tegearre binne se fan plan tagelyk dea te gean. Wa’t de rou- adfertinstjes yn de krante folget, wit dat soks faak foarkomt.

En dan binne der de dochter, dy’t in nije faze yn in relaasje yngiet (hy komt mei syn koffer by har del om by har te wenjen mei alle aardige en minder aardige gefolgen). Sy wrakselet fanút har gefoel as bern mei it foarnimmen fan har âlden. Har freon besjocht dat rasjoneel (“Jo moatte de foar en tsjin arguminten tsjin inoar ôfsette.”)

Ûnder en benammen nei it stik tinkst nei oer hoe't it mei de eigen âlden gien is en hoe datsto it sels dwaan wolst. En hast it rjocht om fan in oar te fergjen dat hy of sy tagelyk mei dy út it libben stapt?

Besprekber meitsje

Bouke Oldehof hat mei “In simmerjûn” in stik skreaun dat dizze problematyk besprekber makket. Benammen de demintearjende mem soarget derfoar dat it dochs net al te dramatysk wurdt, dat it sels sa no en dan humoristysk is. En datsto begrutsjen mei heit en dochter krijst. De freon is derby in symboal foar de maatskippij dy’t him op ôfstân mei de famylje bemuoit.

De gestalte fan de heit en de freon fan de dochter (in dûbbelrol fan Jan Arendz) liket op it poadium de kwetsbere mem en dochter (Joke Tjalsma) te dominearjen. Jos Thie hat mei syn regy de persoanen yn it lykwicht hâlde kinnen.

It stik is nei in iepenbiere repetysje al trije kear yn Theater Sneek spile en alle jûnen wie der in daverjend applaus nei ôfrin en in soad neipraat yn de foyer. Pier 21, yn de persoan fan David Lelyveld, fertsjinnet alle lof foar dizze frije produksje, dy’t rûnom yn de provinsje spile wurde sil (en ek der bûten).