Opregte Sneeker kop



Bespiegelingen (en andere oprispingen)

Henk Doevendans

Snits/Sneek


kerst

Der op ut

deroputKlik hier...

Agenda

Klik hier...

Exposities

kunst Klik hier...

Het Weer van...

Dirk van der Meer

Eerdere blogs...

Archief

Tussen Zijlstra en Dalstra, tussen muziek en kunst

17 december 2018 - Eind november 2009 stond hij in het provisorische theater aan de Westersingel, het voormalige postkantoor dat later in een echt theater is omgetoverd: Jeroen Zijlstra. Daarna verdween hij wat Sneek betreft in de vergetelheid. Helaas en niet terecht.

zilstra Gelukkig staat hij aanstaande zaterdag in de Noorderkerkzaal. Na bijna tien jaar dus weer terug in de Waterpoortstad, de vroegere Wieringer visserman, die de overstap maakte naar de muziek en die een van de betere zangers en trompettisten van ons land wordt genoemd.

Zijn doorbraak was in 2003 toen hij met "Durgerdam slaapt" de Annie M.G. Schmidt-prijs binnenhaalde, de onderscheiding voor het beste theaterlied van een jaar eerder. Vele coryfeeën gingen hem voor en kwamen na hem. Sommige bekend, zoals Sara Kroos, Brigitte Kaandorp en Wende Snijders; sommigen onbekend.

Naast zanger en trompettist is hij ook tekstschrijver en componist en toert hij met zijn band Zijlstra. Zaterdag brengt hij zijn programma "Liedjes voor tegen de Kerst", nieuwe nummers die ons door de donkere dagen heen moeten helpen.

Jeroen Zijlstra verdient zaterdag een volle bak, net zoals de twee tentoonstellingen die Frou D. en uw dienaar de afgelopen week mochten bezoeken dat verdienen: "Rembrandt en Saskia: Liefde in de Gouden Eeuw" in het Fries Museum en "Chiculy" in het Groninger Museum.

glaskunst Twee totaal verschillende exposities. Leeuwarden staat in het teken van Friese societyhuwelijken, terwijl Dale Chiculy werk laat zien van een glaskunstenaar van wereldfaam.

Maar wat blijft je bij? Bij "Rembrandt en Saskia" roepen saillante details de nodige vragen op. Waarom bijvoorbeeld benoemde Saskia zoon Titus tot haar enige erfgenaam? Omdat ze wist dat manlief een gat in de hand had? En hoe kon het dat een steenrijke weduwnaar en een steenrijke weduwe die met elkaar trouwden, straatarm overleden?

Bij Chiculy imponeren de vernuftige kunstwerken, in elkaar geplaatste schalen en doolhoven met in elkaar gedraaide lichtslangen. Maar hoe maakte de kunstenaar die en waarom zo en niet anders, geen maatschappelijke maar een technische vraag.

Zo bleef ook de vraag hangen waarom een werk van Paul Blanca uit 1989 (op een andere tentoonstelling in het Groninger Museum) de titel "Koos Dalstra" meekreeg. Koos Dalstra is immers een uit Sneek afkomstige kunstenaar, die ooit een aanslag zou hebben gepleegd op college-kunstenaar Rob Scholte.

Even googelen levert de oplossing: Ook Blanca werd van die aanslag beschuldigd. Een bom onder zijn auto kostte Scholte beide benen, maar bezorgde hem wel wereldfaam. Weer wat geleerd dus.


Burgerplicht en zij die wij hebben gekozen

14 december 2018 - Gisteravond de raad van Súdwest-Fryslân bijgewoond. Live, persoonlijk aanwezig in het Bestjoershûs, niet "fia de livestriem", zoals burgemeester Jannewietske de Vries de "sjochers thús" welkom heette.

Dit bezoek aan de laatste vergadering van het jaar is een traditie sinds de Opregte Sneeker als volksvertegenwoordiger in 2006 afscheid nam van het politieke leven. Een goede gewoonte die hij deelt met oud-wethouder Frans Middelhoff, die ook op de publieke tribune had plaatsgenomen.

zinkgat Aanwezig waren verder de nodige ambtenaren, wat verdwaalde journalisten en gasten in het kader van de cursus burger en politiek, al luidt de naam van die "opleiding" misschien wat anders. Zij allen zagen het vertragende gedoe met de chipcard van het spreekgestoelte en het zoeken van het knopje van de interruptiemicrofoon lijdzaam aan.

Daar mag best eens een raadsbrede cursus voor worden georganiseerd. En voor waar een interruptie nu eigenlijk voor bedoeld is. Inderdaad, voor een korte vraag of opmerking die niet leidt tot een debat met de spreker. Niet meer en niet minder.

Bovendien, het was nooit de politieke mores dat een spreker (m/v) in eerste termijn middels een interruptie werd onderbroken. Pas na de reactie van bijvoorbeeld de wethouder wordt de gelegenheid geboden om van bovengenoemde mogelijkheid gebruik te maken. Tijdens de tweede termijn dus. Nu, das war einmal.

Een principiële, inhoudelijke discussie kwam althans in het deel voor de koffiepauze niet van de grond. Voor zo'n gedachtewisseling is de raadsvergadering evenwel primair bedoeld, de commissievergaderingen zijn er voor de feitelijke informatie.

Geen debat

Er werd wel gereageerd op moties en amendementen die vooraf via de mail naar de collegae in de raad waren gestuurd. Maar een stevig debat, een uitwisseling van argumenten en principes, kwam er niet. Het was weer allemaal ouwe jongens krentenbrood.

Alleen een pittige terechtwijzing richting een eenvrouwsfractie, bracht wat leven in de brouwerij. Het raadslid in kwestie had kritiek op een ambtenaar, iets wat de verantwoordelijke wethouder niet gelaten aan zich liet gaan. Duidelijk een geval van dit moest maar eens gezegd worden.

Kritiek mag, maar dan moet het wel terechte kritiek zijn. De Opregte Sneeker heeft zich ook wel eens kritisch uitgelaten over de mensen die zich achter de schermen voor de burgerij en haar vertegenwoordigers uit de naad werken, maar hun goede daden mogen ook niet onvermeld blijven.

Zinkgat op zondag

Afgelopen zondag ontstond er bijvoorbeeld in onze straat een mini-zinkgat. Nee, niet een van vier meter diep zoals elders in ons land. Het was maar een kleintje, dat echter wel schade aan personen of voertuigen kon opleveren en dus reden genoeg was voor een spoedmelding.

Het verantwoordelijkheidsgevoel dat de burger past, zorgde ervoor dat onze buren een gevarendriehoek plaatsten en de politie inseinden. En wij stuurden een melding via de gemeentelijke website.

Een uurtje later lag er al een metalen plaat over het gat en een paar dagen later was het lek gedicht. Of de oorzaak is weggenomen, dat merken we later dan wel weer.

Wij hebben in ieder geval onze burgerplicht niet verzaakt en aan burgerparticipatie gedaan. Van een mantelzorgbijdrage ten aanzien van de buren hebben we afgezien.

PS. Nu we het toch over de gemeentepolitiek hebben. Het stoort de Opregte Sneeker dat de raadsleden in Achtkarspelen hun burgemeester in spé als echte Wâldpyk beschouwen. Oebele Brouwer echt geboren en getogen in Sneek, hij heeft zelfs het Sneeker Nieuwsblad nog rondgebracht. Heeft zelfs zittend burgemeester (fan de Lege Geaën) Germ Gerbrandy dat niet geweten? Foei.


Rimmer Mulder en de takomst fan de Fryske journalistyk

30 novimber 2018 - Dizze lêste dei fan de slachtmoanne sette foar jimme skribent fansels ek útein mei it lêzen fan de krante. Wy lêze moarns ien (de Ljouwerter) en middeis ek ien (de NRC). In moai lykwicht.

Oer it generaal fiel ik my wol aardich thús by de LC, útsein sommige sneonen as ik de bylage Sneon en Snein (Wonen slaan ik altyd oer) troch blêddere ha. Yndied, troch blêddere, want faaks útnoeget dy wykeinbylage my net ta lêzen.

Eins wie it Fryske elemint yn Sneon en Snein fan ferline wike mar marginaal, ôfsjoen fan de peroanlike stikjes fan Jantien en Wiebren. In redakteur wie by de oefening fan Nederlânske soldaten yn it bûtenlân, ûnder Fryske lieding en wat ferdwaalde soldaten fan Fryske komôf, dit foar de regionale ynstek. Foar it oare petearen mei skriuwers fan boekjes en kuierje yn Ingelân en Drinte.lc-mulder

Yn de Ljouwerter fan hjoed skriuwt âld haadredakteur Rimmer Mulder oer de problemen fan de kranten. "Nostalgie helpt Friese journalistiek niet". In kop dy't de lading net helendal dekt en dat heart wol sa, haw ik ea fan myn learmaster Jellema te hearen krigen.

Mulder jout as oarsaak fan it tebekrinnen fan de (kwaliteit fan de) kranten, de opkomst fan Google en Facebook. Dy ferminderje de adfertinsje-ynkomsten fan de kranten. Ynternet hellet boppedat de jongere lêzers, potinsjele abonnees, by de krante wei.

En dertroch komt it dat der minder journalisten by de media wurkje. Minsken dy't ek noch mear dwaan moatte as allinnich stikjes skriuwe foar de papieren útjeften. Se moatte ommers ek foar de websiden yn 't spier. Of by de riedsfergadering en sittings fan de rjochtbank "liveblogs" byhâlde.

Ien aspekt neamt Mulder net en dat is wat de Ljouwerter oanbelanget de (twongen) redaksjonele gearwurking fan de LC mei in oare poat fan eigner Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC): it Dagblad van het Noorden.

Sneon en Snein

Benammen wurdt dat dúdlik yn de bylage Sneon en Snein. Je sjogge deryn ferhalen dy't sûnder mis ek yn de wykeinbylage fan de Grinzer/Drintse krante te lêzen binne. Stikken dêr't ik yn alle gefallen fan fyn dat se foar my as ynwenner fan Fryslân net fan wearde binne.

En datselde jild ek meastentiids foar de fraachpetearen fan BN'ers dy't yn de krante steane. Se binne bedoeld om de net-abonnees, dy't sneons de krantebakken by de Bruna of de benzinestasjons ôfstrune, de krante keapje te litten.

Miskien is dit stikje net wat de trochsnee lêzer fan de Oprechte Sneeker ferwachtet. Ekskús derfoar mar it is mar ien kear de lêste dei fan de moanne dy't fanâlds bedoeld wie om de bisten te slachtsjen. Mei dat fleis koene je goed troch de tsjustere dagen fan de winter kommen. Fertaal fleis yn dit gefal mar foar it nijs en de krante.


Van Freek via Maarten en Alex terug naar Freek

9 november 2018 - Een wat mysterieuze titel boven dit blogje, ik weet het beste vrienden. Mijn verhaal gaat ditmaal niet over de beroemde Freken die Sneek gekend heeft, maar (deels) over die BN'er met de bijzondere band met Workum en het museum aldaar.

Freek de JongeFrou D. en ondergetekende bezochten onlangs, op de een na laatste dag dat de tentoonstelling nog liep, het museale optreden van de cabaretier en zijn eega in Groningen. Eigenlijk was het een "ferlechje" om wat inkopen te doen bij die bekende supersupermarkt met het geelblauwe logo, maar dit terzijde.

Freek en Hella speelden niet alleen samen met muzikale gasten, maar verleidden bekende of minder bekende gasten met hen in gesprek te gaan. Zo ontwaardde uw dienaar ene Jan Mulder.

Nu was niet alles even interessant en dus dwaalden mijn gedachten af en keek ik naar de kunstwerken die het echtpaar op die bovenverdieping van het Groninger Museum had verzameld. Wat een werk om dat alles bij en voor elkaar te brengen. De vide was "gevuld" met allemaal poppen in diverse kleding en zo vol dat een pop over de balustrade hing. ik vermoedde een stil eerbetoon aan Jopie Huisman.

Maarten van der WeijdenHet volgende museale uitstapje was naar de Fundatie in Zwolle, maar daar kom ik op terug, verderop in dit verhaal. Eerst een bijzondere gebeurtenis van deze week.

In Theater Sneek sprak Maarten van der Weijden over zijn inmiddels legendarische zwemtocht langs de elf steden, die helaas na Birdaard eindigde. Maarten gaat met zijn verhaal ook de theaters langs, eigenlijk was dit een soort van try-out.

Het ging niet alleen over zijn zwemprestatie, maar ook over het "overwinnen" van de leukemie. In zijn verhaal kwam het gevoel van het naderende einde niet aan bod, dat was anders in wat de longarts Sander de Hosson over het voetlicht bracht.

De Hosson pleitte voor (nog) meer aandacht voor de pallitatieve zorg, zeg maar hoe verpleeg je en ga je om met mensen die op sterven liggen, en met hun familie. Een "dreech" verhaal, maar De Hosson maakte het lichter met eigen ervaringen en zo nu en dan wat humor.

Met deze (extra) ledenavond voer de Rabobank Sneek ZuidwestFriesland verder op de koers van combinatie van "amusement" en "serieus", eerder ingezet met een misdaadverslaggever en een deskundige op het gebied van computerbeveiliging.

Alex van LigtenEen avond later presenteerde emeritus predikant Alex van Ligten zijn nieuwe boek "Bij Liefde Hoort Een Gezicht". Dat gebeurde in het koor van de Grote of Martinikerk. Verwacht op deze plek geen recensie van het boekwerk, waarin Van Ligten de "teksten van liederen die (naast de psalmen) in de bijbel voorkomen, nieuwe woorden en vormen gaf" (citaat uit de uitnodiging). De kerk beschikt niet over een pinapparaat, dus leidde de lege beurs ertoe dat de Opregte Sneeker het van horen zeggen moet hebben.

Leuk was in ieder geval dat de eerste die Van Ligten vroeg een opdracht in zijn exemplaar te schrijven, de dichter Daniël Daen, oftewel Willem Abma, was. In feite zijn de twee collega's, want Abma studeerde theologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna werkte hij als docent godsdienst in het voortgezet onderwijs.

En wat die niet aangeschafte boeken betreft, in Zwolle keken Frou D. en ondergetekende na een bezoek aan het museum de Fundatie om de hoek in het Herman Brood Experience (nu officieel museum geheten). In het winkeltje lag het boekje Showbizzblues, geschreven door Hans La Faille die ooit deel uitmaakte van de Wild Romance, Blues Dimension en Cuby & The Blizzards.

In dat schriftuursel wordt ook de Sneekweek lovend genoemd. La Faille stipt een gebeurtenis aan die wij samen beleefden. Waarom daarmee de cirkel met Freek de Jonge rond was? En wat Herman Brood daarmee te maken had? Dat komt in de toekomst aan bod, belooft de Opregte Sneeker.


De Wylde Boerinne besluit het culturele buitenseizoen

19 oktober 2018 - Leeuwarden-Friesland2018 is nog niet voorbij. Er komt nog een slotfeest, een Re-Opening las ik in de Leeuwarder Courant. Terugblikkend: cultureel heeft Culturele Hoofdstad in ieder geval veel opgeleverd; of het mienskips-idee standhoudt, dat moeten we afwachten.

rijsterbos Cultureel gezien gebeuren er nog wel andere zaken in onze provincie. Zo waren Frou D en ik vorige week in het Rijsterbos, waar een "tentoonstelling" van 18 geluidsobjecten was ingericht. We hoorden stemmen, muziek en vogelgeluiden en werden op een stralende dag via een koptelefoon met noodweer, met donder, regen en hagel geconfronteerd.

We bezochten deze zomer bijna alle fonteinen, alleen die van Dokkum staat nog op het verlanglijstje. Als voorlopig laatste was Franeker aan de beurt.

reddingsboot We zagen op het strand van Terschelling de demonstratie van de roeireddingsboot, die korter duurde dan gepland als gevolg van de sterke branding. Wij waren bij de "Merakels fan Nijlân" en bewonderden op de dag van het dweilorkestenfestival Sneek vanuit de hoogte. Kortom, het was weer een (na)zomer om nooit te vergeten.

sneek Gisteravond was de laatste buitenvoorstelling van dit jaar aan de beurt: de "Wylde Boerinne" op het land van Ten Woude bij IJlst. Vandaag en morgen zijn de laatste voorstellingen in het kader van "IJlst 750 jaar" gespeeld door een groot en bont gezelschap van IJlsters en niet-IJlsters.

Regisseuse Ypy Zijsling heeft het verhaal omgetoverd in een musicalachtige zetting, maar vastgehouden aan het traditionele van de tijd waarin Teatse Eeltsje Holtrop (geboren op 27 december 1865 in IJlst) het verhaal situeerde.

Een "boze" boer wil met de rijke buurvrouw/boerenweduwe met veel land. "Net om de leafde mar om har lân". Zij weigert en wordt uiteindelijk gek door zijn "pesterijen". Zij sterft en hij vervolgens ook.

Een bont "ferskaat" aan hoepelrokken en mutsen met "earizers" en andere kledingstukken kwam voorbij, passend in de mode van al meer dan anderhalve eeuw geleden. Holtrop schreef de "Wylde Boerinne" overigens in 1931, zo leert mij "de Wylde Boerinne en oar wurk", uitgegeven onder auspiciën van de Fryske Akademy.

Liedjes over iets van voor 1900 op muziek van deze tijd (ik herkende onder andere "De Vondeling van Ameland" en muziek uit "Jezus Christ Superstar"), het werkte wonderwel.

De enscenering was groots, dankzij het grote speelvlak. Maar dat werkte ook wel eens verwarrend. Waar moest je naar kijken? Maar in het geheel van dit verhaal was dat heel functioneel.

We hebben LF2018 met een goed gevoel afgesloten en inmiddels staan er alweer vele andere zaken op de rol in theater en musea, galeries en wat dies meer zij. Cultuur is immers niet gebonden aan seizoenen en aan wat over ons gestelden bedenken.