Terug naar de voorpagina...

Taal is communicatie is Oerol

Oerol, 18 juni 2018 – In Sneek krijgen we op een hopelijk zonnige zondag in september een festival in de grote kuil van het Rasterhoffpark. Ik moest daaraan denken toen ik die prachtige avond/nachtvoorstelling in de duinpan achter Hoorn op Terschelling van vorig jaar in mijn herinnering voorbij zag komen. Het ging over hoe de taal uit klanken voort was gekomen.

Inderdaad vrienden, Oerol beheerst weer ons Waddeneiland. Frou D en ondergetekende hebben alweer het nodige gezien. En vele oprechte Snekers mogen begroeten. Onderweg op de fiets, maar vooral bij de jachthaven.

getijwijzer Daar heeft kunstenaar Marc van Vliet een "getijdenwijzer" gemaakt. Een soort van sleef (=opscheplepel) waarvan het uiteinde in het water ligt en die op en neer gaat met eb en vloed. Daarbij wijst de punt aan hoe de waterstand ten opzichte van het Nieuw Amsterdams Peil afwijkt.

Het is een artistieke visualisering van wat de getallen in de getijdenapp op de smartphone (of het boekje gesponsord door een van de grote fietsenverhuurders op het eiland) vermelden. Diezelfde kunstenaar, Marc van Vliet, heeft nog zo'n visualisatie bedacht. Over de hele breedte van het eiland heeft hij een rij van 160 palen neergezet, die aangeven hoe hoog de zeespiegel in de toekomst kan komen.

vellinga Samen met de uit Nijland afkomstige hoogleraar Pier Vellinga sprak hij tijdens een Oerolcollege over die verwachte stijging van het buitendijkse waterpeil. En dat in de week waarin in de media de alarmerende berichten over het smelten van het zuidpoolijs verschenen. Gelukkig relativeerde Vellinga de ernst van dat nieuws een beetje.

Zwervend over het festivalterrein voelde de Opregte Sneeker zich weer even in de Waterpoortstad terug. Terwijl de smartlappen door de Sneker Marktstraat schalden, zag hij op Terschelling twee elementen van het festivalplein van ons Watergatefestival staan, zoals de biertent.

Op het Friese vasteland staan de voorstellingen van LF2018 grotendeels in het kader van de lokale geschiedenis en het Mienskipgevoel, dit jaar lijkt het centrale thema van Oerol taal te zijn. Wij zagen "Het verbrande huis" van Bodil de la Parra, een monoloog waarin zij de geschiedenis van haar Surinaamse familie vertelt.

Een stuk met meerdere lagen. Ze maakt duidelijk dat haar voorouders uit verschillende culturen stamden, de eerste Surinaamse De La Parra was een Italiaanse Jood. Andere voorouders waren hindoestanen of boscreolen. Er werd geïntegreerd, maar ook gediscrimineerd. En zijzelf werd als Hollandse met Surinaamse roots bij haar familie in Paramaribo als "toch wel wat vreemd" gezien.

Wij hebben nog een voorstelling waarin de spelers een eigen taal hebben gecreëerd. Er is verder een monoloog over de kunsttaal Esperanto. En de openingsvoorstelling van Oerol ging over het uitbeelden van woorden en begrippen in gebaren en bewegingen.

Wat dat bewegen betreft: het publiek kan zijn hart ophalen. Er waaieren weer hele pelotons over de fietspaden, waarbij het opvalt dat de e-bike ook hier steeds meer de toon aangeeft. En de elektrische scooter rukt op, wat leidt tot toenemend "misbruik" van de fietspaden. Wij worden ook elektrisch aangedreven, kreeg de Opregte Sneeker als verklaring te horen.

hoedje Taal dus als verbindende factor van dit jaar, vorig jaar was dat de vogel. Taal biedt in dit LF2018-jaar de mogelijkheid voor wat meer Friestalige elementen. Taal is immers communicatie en communiceren doet de mens voortdurend. Ook als men in de rij staat voor een voorstelling, communiceert met de andere wachtenden.

Soms herken je dan een vaste Oerolganger aan zijn wat verschoten "hoedje" in de kleuren van de Terschellinger vlag. Zijn echtgenote vertelde twee jaar geleden dat zij deel uitmaakte van de werkgroep die het fenomeen Culturele Hoofdstad naar Maastricht wilde halen. "Maar Friesland won dankzij de mienskip." Wie naar Podium van Conraad Maas op televisie kijkt, ziet hem vast en zeker zitten in het publiek.


Dat alles is Fryslân foar my...

Snits, 8 juny (simmermoanne) – Dat sankje mei dy titel wie eartiids in nûmer dat geregeld oanfrege waard troch de harkers fan de omrop. Ritske Numan song it. De tekst wie fan S.J. van der Molen, ferneamd meiwurker fan de Ljouwerter Krante.

pompeblêden Nee, jimme Oprechte Sneeker, wurdt net mankelyk, mar it liet kaam wol yn my op doe't Frou D. en ik woansdei te fytsen wiene. Wy seagen yn de omkriten fan Burchwert dizze pompeblêden en swanneblommen, mei op de eftergrûn in âlde mûne en hiel yn de fierte noch in nijmoadrige wynmûne en in feesttinte of sokssawat.

Fryslân stiet optheden wakker yn de nasjonale en ynternasjonale belangstelling. In soad minsken komme del foar de útstalling fan Escher en dy yn it Princessehof. De foarstellingen yn it ramt fan Ûnder de Toer lûke ek in protte folk. Eins is it spitich dat Ljouwert-Fryslân-2018 mar in jier duorret.

Mienskip wie ien fan de wichtichste arguminten werom ús provinsje de organisaasje fan dit kulturele barren fan Europa meikrigen hat. Ynearsten waard net folle ferwachte fan de ynfolling fan dat begryp Mienskip, mar as jo no sjogge wat der yn de doarpen en yn sommige stêden mei-inoar útein set wurdt, troch de mienskip, dan is in komplemint op syn plak.

En dat alles bart sûnder dat de oerheid der boppe op sit. As je de oersichten mei wat bygelyks de (waarnimmend) boargemaster en wethâlders fan ús eigen gemeente yn it ramt fan LF2018 yn it iepenbier dogge, dan hâldt it op mei in praatsje en in komplemint en dat is it dan wol.

Miskien ek wol logysk, want nei bûten ta is foar guon minsken in waarnimmend boargemaster net in echte. In bytsje in surrogaat, ien dy't op 'e winkel passe moat en net folle te sizzen hat. As je dy redenaasje trochsette, wachtsje ús wethâlders ek op wa't aanst de lieding fan it kolleezje krije sil en komt der net in soad út harren hannen.

Neffens de Ljouwerter Krante is de termyn fan de sollisitaasjes foar de opfolger (m/f) fan Hayo Apoteker in pear wiken lyn al sluten. Op it buro fan Kommissaris fan de Kening Brok moat no wol in hiele grutte stapel brieven lizze, want hy ferwachtet dat Súdwest-Fryslân pas yn septimber de nije earste boarger ha sil.

Bin benijd wa't it wurdt. Yn Den Haach fleane se op't heden troch leafdesaffaires de Twadde Keamer út. Willem-Jan Renkema, earder rektor fan it Bogerman College, komt no op it Haagse pluche yn de fraksje fan GrienLinks. Hy makke yn 2016 syn buro oan de Hemdyk leech.

We sille mar ôfwachtsje wa't der út de hege hoed fan Brok komt. It is no juny, de simmermoanne. We sjogge út nei de grutte eveneminten, Oerol, Skûtsjesilen, Snitswike, muszyk op de tongersdeitejûn en sneontemiddei op de Marktstraat en tuskentroch en dernei it nedige kulturele yn de stêd of de doarpen.

warmteJe hawwe suver gjin tiid foar in fakânsje. As wy inoar net earder moetsje, alfêst goede en (net te) waarme dagen tawinske.